แนวทางการบูรณาการด้านการแก้ไขปัญหายาเสพติดของศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด จังหวัดเชียงใหม่:  กรณีศึกษา โครงการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ เพื่อทำให้ประชาชนมีความสุข จังหวัดเชียงใหม่

สุขสันต์  สิริภูริภัค

ผู้แต่ง

สุขสันต์ สิริภูริภัค สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ท่าวังผาโมเดล, ธวัชบุรีโมเดล, พื้นที่ไข่แดง, พื้นที่ไข่ขาว, พื้นที่กระทะ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาแนวทางการบูรณาการความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐในการแก้ไขปัญหายาเสพติด ภายใต้ "โครงการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ เพื่อทำให้ประชาชนมีความสุข จังหวัดเชียงใหม่" สืบเนื่องจากสถานการณ์การลักลอบนำเข้ายาเสพติดในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนที่ทวีความรุนแรง รัฐบาลจึงมีนโยบายเร่งด่วนโดยนำ "ท่าวังผาโมเดล" และ "ธวัชบุรีโมเดล" มาประยุกต์ใช้เพื่อเอกซเรย์พื้นที่และบำบัดผู้ติดยาเสพติด การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เชิงลึก ประเมินสถานการณ์ และเสนอรูปแบบการบูรณาการที่มีประสิทธิภาพ โดยใช้ทฤษฎีนโยบายสาธารณะ การจัดการภาครัฐแนวใหม่ ทฤษฎีเครือข่าย-ผู้กระทำ และแนวคิดข้าราชการปฏิบัติการเป็นกรอบในการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า การบูรณาการความร่วมมือในการแก้ไขปัญหายาเสพติด ภายใต้ "โครงการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ เพื่อทำให้ประชาชนมีความสุข จังหวัดเชียงใหม่" พบอุปสรรคเชิงโครงสร้างด้านความไม่ชัดเจนของบทบาทหน้าที่ ขาดกลไกประสานงานที่ถาวร การทำงานยังเป็นลักษณะชั่วคราว ในสถานการณ์ปัจจุบันยังก็ยังพบว่าการแพร่ระบาดของยาเสะติดยังทวีความรุนแรงมากขึ้น แต่การจัดสรรทรัพยากรไม่สอดคล้องกับบริบทที่แตกต่างกันของพื้นที่ ไข่แดง ไข่ขาว และกระทะ รวมทั้งการวัดผลที่เน้นผลลัพธ์เชิงปริมาณไม่สะท้อนถึงความยั่งยืน และรูปแบบการบูรณาการที่จะสามารถแก้ไขปัญหายาเสพติดให้มีความยั่งยืนต้องอาศัยการใหอำนาจการตัดสินใจแก่ข้าราชการในระดับปฏิบัติการ พร้อมกับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายชุมชน และการบำบัดฟื้นฟูโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน (CBTx) ควบคู่ไปกับการสร้างอาชีพที่มั่นคงร่วมกับภาคเอกชน เพื่อลดอัตราการกระทำผิดซ้ำและสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชนอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

จันทรา มณีฉาย, อัศว์ศิริ ลาปีอี, & สุพัฒพงศ์ แย้มอิ่ม. (2565). การเสริมพลังอำนาจชุมชนกับบทบาทของศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด: กรณีศึกษาตำบลท่าชนะ อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการเมืองการปกครอง. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

วิศท์ เศรษฐกร. (2555). ข้าราชการปฏิบัติการ (Street- Level Bureaucrats) : ทรัพยากรมนุษย์ กลุ่มสำคัญในการบริหารรัฐกิจ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 1(2), 87-97.

ศิริลักษณ์ โกวิทยานนท์ (2554). การพัฒนารูปแบบการบูรณาการระบบบำบัดยาเสพติดของศูนย์ปฏิบัติการต่อสู้ เพื่อเอาชนะยาเสพติดจังหวัดพิษณุโลก. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สมนึก นวลคำ และคณะ (2565). การพัฒนากลยุทธ์การบำบัดและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดในชุมชน จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารศิลปะการจัดการ, 6(4), 2153–2174.

หน่วยบัญชาการสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติด สารตั้งต้น และเคมีภัณฑ์ ชายแดนภาคเหนือ. (2568). สรุปผลการจับกุมยาเสพติดในพื้นที่ภาคเหนือ ห้วง 1 ต.ค. 67 – 30 มิ.ย. 68. กองบัญชาการกองทัพไทย.

United Nations Office on Drugs and Crime. (2024). World drug report 2024. N.Y.: United Nations.