การพัฒนาระบบการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน ในเขตเทศบาลตำบลสันมหาพน อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์และวิเคราะห์ปัญหาความต้องการด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ 2) เพื่อวิเคราะห์กลไกและกระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาระบบการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชนอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนต่อเทศบาลตำบลสันมหาพน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน และแนวคิดการบริหารกิจการบ้านเมืองแบบร่วมมือกันหลายภาคส่วน เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัยคือ เขตพื้นที่เทศบาลตำบลสันมหาพน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ประกอบด้วย คนพิการหรือผู้ดูแล ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ผู้แทนสถานประกอบการเอกชน ผู้แทนภาคประชาสังคม และผู้แทนสถานบริการสุขภาพในพื้นที่ จำนวน 110 คน โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การสรุปความเชิงพรรณนา           ผลการศึกษาพบว่า 1) คนพิการส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ มีโรคประจำตัวในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มีความต้องการบริการสุขภาพเชิงรุกสูง ทั้งนี้ ขาดโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาและการมีงานทำ 2) อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง เป็นกลไกหลักในการให้บริการสุขภาพปฐมภูมิ อย่างไรก็ตาม ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องยังขาดการประสานความร่วมมือกันอย่างเป็นระบบและมีลักษณะการทำงานแบบแยกส่วนตามขอบเขตภารกิจ 3) เสนอให้มีการจัดตั้ง “ศูนย์บริการคนพิการ” เป็นศูนย์กลางในการประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายเพื่อเสริมสร้างศักยภาพคนพิการ ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน การเข้ามาร่วมมือกันทำงานของภาคีเครือข่าย เพื่อให้การกำหนดนโยบายและการจัดบริการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับความต้องการของคนพิการในระดับพื้นที่มากยิ่งขึ้น