วิพากษ์การดำเนินงานตามยุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561 - 2579) ของกรมป่าไม้
คำสำคัญ:
การส่งเสริมไม้เศรษฐกิจ, นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านป่าไม้, การจัดการป่าไม้แบบบูรณาการ, การจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน (SFM), วิสาหกิจวนเกษตรบทคัดย่อ
บทความทางวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรค และเสนอแนะแนวทาง การพัฒนายุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561 - 2579) ของกรมป่าไม้ให้มีประสิทธิภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสารและจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 1 คน พบว่ายุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561 - 2579) มีจุดแข็ง คือ กำหนดยุทธศาสตร์และแผนงานไว้อย่างชัดเจน ครอบคลุมทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง มีโอกาสที่ดี คือ นโยบายป่าไม้และแผนแม่บทพัฒนาการป่าไม้แห่งชาติกำหนดมาตรการและเป้าหมายที่มุ่งพัฒนาระบบฐานข้อมูลไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร มีจุดอ่อน คือ สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้ มีข้อจำกัดด้านอัตรากำลังและงบประมาณด้านส่งเสริมไม้เศรษฐกิจ และมีอุปสรรค คือ ขาดกลไกทางการเงิน การคลัง และการตลาดในการส่งเสริมและสนับสนุนผู้เข้าร่วมโครงการ สำหรับแนวทางการพัฒนายุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561 - 2579) มีดังนี้ (1) ยกระดับ “สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้” ให้เป็น “กองเศรษฐกิจการป่าไม้” (2) ปรับปรุงกฎหมายและมติคณะรัฐมนตรีที่ไม่เอื้อต่อการส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจ (3) จัดสรรงบประมาณด้านส่งเสริมการปลูกและบำรุงรักษาไม้เศรษฐกิจให้เพียงพอ (4) กำหนดเป้าหมายพื้นที่ปลูกไม้เศรษฐกิจให้ชัดเจน (5) ปรับปรุงเงื่อนไขโครงการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจให้ยืดหยุ่นมากขึ้น (6) จัดทำตลาดกลางค้าไม้เพื่อเป็นศูนย์กลางการซื้อ - ขายไม้และผลิตภัณฑ์ที่ได้จากสวนป่าไม้เศรษฐกิจ (7) ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนวนเกษตรให้มีมาตรฐานการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน (8) พัฒนาระบบฐานข้อมูลไม้เศรษฐกิจให้มีความถูกต้อง แม่นยำ และ (9) พัฒนาบุคลากรและประชาชนผู้ที่สนใจให้มีองค์ความรู้ด้านไม้เศรษฐกิจที่รอบด้าน
เอกสารอ้างอิง
กรมป่าไม้. (2560). ยุทธศาสตร์กรมป่าไม้ ระยะ 20 ปี พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
กรมป่าไม้. (2562). กรมป่าไม้ 123 ปี รักป่า รักประชาชน. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
กรมป่าไม้. (2566). ข้อมูลสถิติกรมป่าไม้ 2566. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
กรมป่าไม้. (2567). โครงการจัดทำข้อมูลสภาพพื้นที่ป่าไม้ ปี พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
กรมป่าไม้. (2569). ข้อมูลสารสนเทศกรมป่าไม้. สืบค้นเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2569. จาก https://forestinfo.forest.
go.th/Content/file/manualanddoc/03_117.pdf
คณะวนศาสตร์. (2560). ยุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561 - 2579). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
ศุภชัย ยาวะประภาษ. (2557). นโยบายสาธารณะ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สราวุธ ไชยยงยศ. (2569). ผู้อำนวยการสำนักเศรษฐกิจการป่าไม้. สัมภาษณ์ส่วนบุคคล. มีนาคม, 10.
สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้. (2566). ความเป็นมาของโครงการภายใต้การส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจ. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้. (2569ก). ผลการส่งเสริมปลูกไม้เศรษฐกิจในพื้นที่เอกชน ปี 2537 – 2568. สืบค้นเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2569. จาก https://www.forest.go.th/cert/%E0%B8%9C%E0%B8%A5%E0%B8%81
%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%
AA%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B
%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81%E0%B9%84%E0%B8%A1/
สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้. (2569ข). การวิเคราะห์การดำเนินงานตามยุทธศาสตร์และแผนงานการส่งเสริมไม้เศรษฐกิจแบบครบวงจร (พ.ศ. 2561-2579). กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 นิกร ศิรโรจนานนท์, ปิยะนุช เงินคล้าย, กฤษณ์ รักชาติเจริญ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
