อุปสรรคในการเรียกร้องสิทธิที่เป็นเงินตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 ของลูกจ้าง

กรณีศึกษาสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 3

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุปสรรคและผลกระทบในการเรียกร้องสิทธิที่เป็นเงินตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ของลูกจ้าง และเสนอแนวทางพัฒนากระบวนการคุ้มครองสิทธิแรงงานให้มีประสิทธิภาพ โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการวิจัยเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างจากลูกจ้างผู้เคยยื่นคำร้องและพนักงานตรวจแรงงาน รวม 7 คน ผลการวิจัยพบว่า อุปสรรคและผลกระทบในการเรียกร้องสิทธิที่เป็นเงินสามารถจำแนกได้เป็น 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิที่เป็นเงิน ส่งผลให้ลูกจ้างไม่ตระหนักถึงการถูกละเมิดสิทธิหรือใช้สิทธิไม่ถูกต้อง (2) ด้านขั้นตอนและกระบวนการยื่นและพิจารณาคำร้อง ส่งผลให้การดำเนินการล่าช้าและลูกจ้างบางส่วนยุติการเรียกร้องก่อนสิ้นสุดกระบวนการ (3) ด้านระยะเวลาและค่าใช้จ่าย ส่งผลให้ลูกจ้างเกิดภาระทางเศรษฐกิจและไม่สามารถติดตามสิทธิได้อย่างต่อเนื่อง (4) ด้านความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ส่งผลให้ลูกจ้างเกรงกลัวผลกระทบและไม่กล้าใช้สิทธิ และ (5) ด้านบทบาทและข้อจำกัดในการปฏิบัติงานของพนักงานตรวจแรงงาน ส่งผลต่อประสิทธิภาพและความเป็นธรรมในการคุ้มครองสิทธิแรงงาน แนวทางพัฒนากระบวนการคุ้มครองสิทธิแรงงาน ได้แก่ การส่งเสริมความรู้ด้านสิทธิแรงงานแก่ลูกจ้าง การปรับปรุงขั้นตอนการยื่นคำร้องให้สะดวกและรวดเร็ว การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพนักงานตรวจแรงงาน และการปรับปรุงกลไกการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อให้ลูกจ้างสามารถเข้าถึงและได้รับสิทธิที่เป็นเงินตามกฎหมายอย่างเป็นธรรมและมีประสิทธิภาพ