การจัดการคุณค่าสาธารณะในการดำเนินภารกิจป้องกันโรคซึมเศร้า ของหน่วยบริการปฐมภูมิจังหวัดมหาสารคาม

คุณานนต์ ทินใต้; นิภาพรรณ เจนสันติกุล; รักพงษ์ แสนศรี

ผู้แต่ง

คุณานนต์ ทินใต้ นักศึกษาหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
นิภาพรรณ เจนสันติกุล สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รักพงษ์ แสนศรี คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

คำสำคัญ:

การจัดการคุณค่าสาธารณะ, โรคซึมเศร้า, หน่วยบริการปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดการคุณค่าสาธารณะของหน่วยบริการปฐมภูมิในจังหวัดมหาสารคามที่ส่งผลต่อการดำเนินภารกิจป้องกันโรคซึมเศร้า โดยมีภารกิจ 3 ประการที่สัมพันธ์กัน ได้แก่ 1) การแสวงหาสิ่งที่เป็นคุณค่า 2) สมรรถนะในการดำเนินภารกิจ และ 3) การยอมรับและแรงสนับสนุน เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม กับประชากรจำนวน 146 คน ใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาคือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงอนุมานคือ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพียร์สันและการวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบมีขั้นตอน

ผลการวิจัย พบว่า ตัวแปรอิสระทุกตัวสามารถทำนายตัวแปรตามได้ (P < 0.001) โดยมีค่าคงที่ของการทำนาย เท่ากับ 0.528 ทั้งนี้ตัวแปรอิสระที่มีค่าสัมประสิทธิ์ความถดถอยเชิงส่วนสูงสุด คือ การยอมรับและแรงสนับสนุน มีค่าสัมประสิทธิ์ความถดถอยเชิงส่วนเท่ากับ 0.486 รองลงมา คือ การแสวงหาสิ่งที่เป็นคุณค่า มีค่าสัมประสิทธิ์ความถดถอยเชิงส่วนเท่ากับ 0.369 ซึ่งสามารถเขียนเป็นสมการของการถดถอยพหุคูณ คือ Y= 0.528 + 0.369 (การแสวงหาสิ่งที่เป็นคุณค่า) + 0.486 (การยอมรับและสนับสนุน) + e

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2562). คู่มือการดำเนินงานของหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ พ.ศ. 2562. ค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567 จาก https://www.dndpho.org/attachments/view/?attach_id=381474

กระทรวงสาธารณสุข, กรมสุขภาพจิต. (2567). รายงานประจำ ปี 2567 ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.

กลุ่มระบาดวิทยาสุขภาพจิต สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. (2567). อัตราป่วยรายใหม่และจำนวนสะสมของโรคซึมเศร้า. ค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567, จาก https://kku.world/1k75s4

กองยุทธศาสตร์แผนและงาน กรมสุขภาพจิต. (2567). แผนที่ยุทธศาสตร์ของหน่วยงานในสังกัดกรมสุขภาพจิต ประจำปีงบประมาณ 2567. ค้นเมื่อ 31 มีนาคม 2567, จาก https://dmh.go.th/intranet/

กองสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ กระทรวงสาธารณสุข. (2559). คู่มือคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพ ปฐมภูมิ พ.ศ. 2566. นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.

กานต์ชัชพิสิฐ คงเสถียรพงษ์ และศิวิไลซ์ วนรัตน์วิจิตร. (2564). คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ: ความท้าทายและการพัฒนา. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 13(2), 275-286.

ฉวีวรรณ เผ่าพันธ์, มัณฑนา กลมเกลียว และวัชรินทร์ ทองสีเหลือง. (2565). การพัฒนารูปแบบการเข้าถึงบริการของผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 6(2), 57-69.

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2568). พัฒนาการนโยบายและบทความเกี่ยวกับการบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: บทวิเคราะห์จากเอกสารทางวิชาการปี 2557-2566. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 28(1), 34-48.

บัณฑิต พิทักษ์. (2566). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของหน่วยบริการปฐมภูมิและภาคีเครือข่ายอำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, 15(3), 38-52.

พงษ์ศักดิ์ ซิมมอนด์ส. (2560). การทดสอบข้อตกลงเบื้องต้นของการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นตรง. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 7(2), 20-37.

พิธันดร นิตยสุทธิ์. (2566). การดำเนินภารกิจบริหารภายใต้กระบวนทัศน์การจัดการคุณค่าสาธารณะขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดขอนแก่น. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 8(2), 1-15.

พิสิฎฐ์ ชัยประเสริฐสุด. (2567). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังโรคซึมเศร้าโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลเนินหอมจังหวัดปราจีนบุรี. เชียงรายเวชสาร, 16(3), 1-9.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2553). สถิติประยุกต์สำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.

วิภาวี จันทมัตตุการ, นพรัตน์ ไชยชำนิ, ก.สินศักดิ์ สุวรรณโชติ และสายฝน เอกวรางกูร. (2566). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของเครือข่ายในการดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรงเชิงรุกในชุมชนแบบครบวงจร. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 37(1), 87-104.

สมเกียรติ โค้วไล. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการพัฒนาคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช, 4(1), 2-14.

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). สุขภาพคนไทย 2567. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชันส์ จำกัด (มหาชน).

สุทิศา อาภาเภสัช. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาระบบบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลของจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(3), 86-95.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). ภาวะสังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2567. ค้นเมื่อ 30 กรกฎาคม 2567, จาก https://www.nesdc.go.th/download/Social/Social_Report/2567_q1_001_report.pdf

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ประกาศ เรื่อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). ค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2567 จาก https://www.nesdc.go.h/article_attach/article_file_20230307173518.pdf

โสภณ เมฆธน, ประสิทธิ์ชัย มั่งจิตร, สุภโชค เวชภัณฑ์เภสัช, สันติ ลาภเบญจกุล, ดวงดาว ศรียากูล, สิริชัย นามทรรศนีย, ศิรินภา ศิริพร ณ ราชสีมา, ไพฑูรย์ อ่อนเกต, อารี แวดวงธรรม และชนบท บัวหลวง. (2559). แนวทางการดำเนินงานคลินิกหมอครอบครัวสำหรับหน่วยบริการ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

อุดม ทุมโฆสิต. (2542). สถิติสำหรับการวิเคราะห์เชิงปริมาณเพื่อการจัดการ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เสมาธรรม.

Bojang, M.B.S. (2021). Public Value Management: An Emerging Paradigm in Public Administration. International Journal of Business, Management and Economics, 2(4), 225-238.

Bozeman, B. (2007). Public Values and Public Interest: Counterbalancing Economic Individualism. Washington, DC: Georgetown University Press.

Kline, R. B. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (4 th ed.). New York: Guilford Press.

Meynhardt, T. (2021). Public Value is Knowable, Public Value Creation is Not. Retrieved March 20, 2025, form https://kku.world/nnb8rb

Moore, M. H. (2017). Public Value: Of, By, and For the People. Retrieved October 20, 2024, form https://kku.world/ggpii0

Naidoo, I. & Holtzhausen, N. (2020). Contextualising Public Value Theory and its Measurement in Public Administration. Administratio Publica, 28(2), 191-203.

Sedlačko, M. (2020). The Five Tasks of Public Value Management: Public Value as a Programs of Administrative and Societal Democratisation. The NISPAcee Journal of Public Administration and Policy, 8(2), 161-180.

Symes, A. (1999). Creating public value: Strategic management in government: (Cambridge, MA: Harvard University Press) by Mark Moore. International Public Management Journal, 2(1), 158–167.