กลไกการจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ในการพัฒนาโรงงานอัจฉริยะที่ยึด มนุษย์เป็นศูนย์กลาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบาย กลไกการจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ในการพัฒนาโรงงานอัจฉริยะที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลางภายใต้บริบทอุตสาหกรรม 4.0 และ 5.0แม้องค์กรอุตสาหกรรมจำนวนมากจะลงทุนในเทคโนโลยีดิจิทัล ระบบอัตโนมัติและปัญญาประดิษฐ์เพื่อยกระดับประสิทธิภาพ ความยืดหยุ่น และความสามารถในการแข่งขัน แต่หลักฐานจากงานวิจัยสะท้อนว่าการมุ่งเน้นเทคโนโลยีเป็นศูนย์กลางโดยละเลยมิติของทุนมนุษย์ก่อให้เกิดปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น ช่องว่างทักษะ แรงต้านการเปลี่ยนแปลงความผูกพันของบุคลากรที่ลดลงและข้อจำกัดด้านความยั่งยืนของผลการดำเนินงาน โดยเฉพาะในบริบทอุตสาหกรรมไทยที่ยังเผชิญข้อจำกัดด้านทักษะดิจิทัล วัฒนธรรมการเรียนรู้และระบบการบริหารทรัพยากรมนุษย์ที่เน้นบทบาทเชิงปฏิบัติการมากกว่าบทบาทเชิงกลยุทธ์
บทความนี้นำเสนอกรอบแนวคิดเชิงกลไกที่บูรณาการการจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ในฐานะกลไกต้นน้ำครอบคลุมการสรรหาและคัดเลือกการฝึกอบรมและพัฒนา การบริหารผลการปฏิบัติงานและระบบผลตอบแทนควบคู่กับการจัดการความรู้ซึ่งส่งผลต่อศักยภาพและความผูกพันของบุคลากรและนำไปสู่การทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์และเทคโนโลยีในลักษณะของการเสริมพลังมนุษย์มากกว่าการทดแทนแรงงาน ผลลัพธ์ปลายน้ำสะท้อนผ่านประสิทธิภาพการผลิตและความยั่งยืนขององค์กรโดยมีกลไกการเรียนรู้ขององค์กรและวงจรการพัฒนาอย่างต่อเนื่องเป็นระบบป้อนกลับเพื่อปรับปรุงการจัดการทรัพยากรมนุษย์อย่างสม่ำเสมอบทความนี้จึงมีคุณูปการทั้งเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติและสามารถใช้เป็นกรอบอ้างอิงสำหรับผู้บริหารและนักทรัพยากรมนุษย์ในการพัฒนาโรงงานอัจฉริยะอย่างยั่งยืนในบริบทอุตสาหกรรมไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
Caldarola, E. G., Modoni, G. E., Sacco, M., & Terkaj, W. (2018). A human-centered reference architecture for smart manufacturing. ProcediaCIRP, 72, 187–192. https://doi.org/10.1016/j.procir.2018.03.027.
Chabane, H., Benhabiles, H., & Bouzid, A. (2023). Human-in-the-loop manufacturing systems: A systematic review and future research directions. Journal of Manufacturing Systems, 67,1–15.
Gomide, F., Gudwin, R., & Angelov, P. (2023). Human-centered intelligent systems for Industry 4.0. IEEE Transactions on Industrial Informatics, 19(2), 1043–1053.https://doi.org/10.1109/TII.2022.3189234.
Holzinger, A., Saranti, A., Angerschmid, A., & Rettinger, A. (2024). Human-centered artificial intelligence: Concepts, methods, and applications. Artificial Intelligence Review, 57, 1–38.https://doi.org/10.1007/s10462-023-10475-1.
Isarawadee Chumnankit. (2013). Learning organization and knowledge management for organizational development. Bangkok:Chulalongkorn University Press.
Lu, Y., Xu, X., & Wang, L. (2023). Smart manufacturing systems based on human–cyber–physical collaboration. Journal of Manufacturing Systems, 66, 47–59.https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2022.11.006.
Martini, A., Massa, S., & Testa, S. (2024). Industry 5.0 and the human-centered manufacturing paradigm. Technological Forecasting and Social Change, 194, 122679.https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122679.
Moolngearn, P. (2023). Smart organization and human capital development in the digital era. Bangkok: National Institute of Development Administration Press.
Nastase, M., Giuclea, M., & Bold, O. (2025). Strategic human resource management in Industry 5.0: A human-centric perspective. Sustainability, 17(2), 845.https://doi.org/10.3390/su17020845.
Sunee Hongwiset. (2016). Strategic human resource management. Bangkok: Thammasat University Press.
Turner, C., & Oyekan, J. (2023). Human-centric digital transformation and organizational learning in smart manufacturing. Journal of Manufacturing Technology Management, 34(5), 1021–1040. https://doi.org/10.1108/JMTM-01-2023-0024.
Zachosova, N. (2025). Human-centered strategic HRM for sustainable smart factories. Sustainability, 17(3), 1124. https://doi.org/10.3390/su17031124.
