การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์

Main Article Content

กนกรัตน์ เงินเหรียญ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวทางการบริหารแบบมีส่วนร่วมในบริบทของสถานศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีส่งผลให้การบริหารแบบดั้งเดิมที่เน้นการสั่งการจากบนลงล่าง (Top-Down) ไม่เพียงพอต่อการขับเคลื่อนองค์กรให้ก้าวทันโลกอีกต่อไป สถานศึกษาจึงต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบไปสู่การกระจายอำนาจ โดยเปิดโอกาสให้บุคลากรทุกฝ่ายเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจและดำเนินงาน บทความนี้ได้สรุปองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการสู่ความสำเร็จ ได้แก่ 1) การสร้างวัฒนธรรมการสื่อสารที่เปิดกว้างและโปร่งใส 2) การกระจายอำนาจและมอบหมายงานที่ชัดเจน 3) การสร้างทีมงานและคณะกรรมการทำงานร่วม 4) การพัฒนาทักษะและความเข้าใจในเทคโนโลยี AI และ 5) การประเมินผลและให้ข้อมูลย้อนกลับอย่างต่อเนื่อง


การนำหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมมาประยุกต์ใช้ ไม่เพียงช่วยส่งเสริมนวัตกรรมและประสิทธิภาพการทำงาน แต่ยังช่วยสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยให้สถานศึกษาสามารถปรับตัวและเตรียมความพร้อมผู้เรียนเพื่อรับมือกับความท้าทายในยุคดิจิทัลได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เงินเหรียญ ก. (2026). การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 24–35. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/3845
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชัยวัฒน์ วัฒนานุพงศ์. (2563). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

นพรัตน์ ปัทมกุล. (2561). การประเมินโครงการทางการศึกษา. วารสารวิชาการศึกษา, 3(1), 1-15.

นิภา สุขทัศน์. (2560). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารแบบมีส่วนร่วมของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

บุญเชิด ภิญโญอนันตพงษ์. (2563). การบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วม: กลไกสู่ความสำเร็จ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 14(1), 1-15.

พรพรรณ เจียรสุทธิวัฒนา. (2562). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารการบริหารการศึกษา, 13(2), 25-40.

พรรณี พลอยหิน. (2565). การพัฒนาทักษะบุคลากรในยุคปัญญาประดิษฐ์. วารสารวิชาการศึกษา, 4(2), 112-125.

พะยอม วงศ์สารศรี. (2555). การบริหารสถานศึกษาแนวใหม่. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ศึกษาภรณ์ สุระ. (2564). การสร้างคณะทำงานเพื่อนำนวัตกรรมมาใช้ในสถานศึกษา. วารสารครุศาสตร์, 9(1), 87-99.

สมศักดิ์ ปัญญาดี และ อัจฉรา เรียนรู้. (2561). การบริหารสถานศึกษาเชิงบูรณาการ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์การศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). แนวทางการบริหารแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). การบริหารจัดการสถานศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ พี.เอ. ลิฟวิ่ง.

สุเทพ พงศ์พิทักษ์. (2562). การกระจายอำนาจในสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 7(3), 45-58.

สุภาวดี ชัยชนะ, ประภาศรี ใจใส, และ วิชัย สมบูรณ์. (2560). การนิเทศการสอนยุคดิจิทัล. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 5(2), 45-60.

Bass, B. M. and Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.

Bryk, A. S. and Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation.

Fullan, M. (2011). The moral imperative of school leadership. Corwin Press.

Fullan, M. (2011). The six secrets of change: What great leaders do to help their organizations thrive. Jossey-Bass.

Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. 5th ed. Routledge.

Fullan, M. and Hargreaves, A. (1991). What's worth fighting for? Working together for your school. Open University Press.

Ghaffar, M. S. (2019). Participatory leadership and its impact on employee engagement. Journal of Management and Marketing Review, 4(1), 1-10.

Hallinger, P. and Heck, R. H. (1996). Reassessing the principal's role in school effectiveness: A review of empirical research, 1980–1995. Educational Administration Quarterly, 32(1), 5-44.

Harris, A. (2018). Distributed leadership matters: Perspectives, practices, and prospects. Journal of Educational Administration, 56(6), 633-644.

Hoy, W. K. and Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice. 9th ed. McGraw-Hill.

Lunenburg, F. C. and Ornstein, A. C. (2012). Educational administration: Concepts and practices. 6th ed. Wadsworth.

Mishra, P. and Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017-1054.

Poonawala, S. H. and Varghese, S. G. (2017). A study on participatory management style in educational institutions. Journal of Advanced Research in Management, 8(1), 1–7.

Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Organizational behavior. 17th ed. Pearson Education.

Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art & practice of the learning organization. Doubleday/Currency.

Sergiovanni, T. J. (2005). The principalship: A reflective practice perspective. Allyn & Bacon.

Somech, A. (2010). Participatory decision making in schools: A review and synthesis of the literature. Educational Administration Quarterly, 46(4), 585–626.

Wawire, M. R. (2010). Participatory management and organizational performance.