PYDI : การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ด้วยหลักพุทธรรม

Main Article Content

นิธิวดี ศรีสำราญ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งนำเสนอแนวคิดการพัฒนาการศึกษาที่ยั่งยืนท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลโดยบูรณาการนวัตกรรมเข้ากับหลักพุทธธรรมเพื่อให้การพัฒนาการศึกษาเป็นไปอย่างสมบูรณ์ทั้งในด้านเทคนิคและคุณธรรมปัญญา ส่งเสริมผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์และทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการใช้ PYDI MODEL เป็นกรอบแนวคิด แสดงให้เห็นถึงกระบวนการที่เป็นระบบในการสร้างสรรค์นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 กระบวนการคุณภาพ (Process of PDCA Quality Cycle) ส่วนที่ 2 หลักโยนิโสมนสิการ (Yonisomanasikara) ส่วนที่ 3 การพัฒนานวัตกรรม (Development of Innovation) และส่วนที่ 4 อิทธิบาท 4 (Iddhipada) 4) อันเป็นการขับเคลื่อนการพัฒนานวัตกรรมอย่างเป็นระบบด้วยการนำหลักพุทธธรรมคือหลักโยนิโสมนสิการและหลักอิทธิบาท 4 ไปประยุกต์ในแต่ละขั้นตอนของวงจร PDCA โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการนำพาผู้เรียนไปสู่การเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งในด้านความรู้และคุณธรรมสอดคล้องตามนโยบายเรียนดีมีคุณธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีสำราญ น. (2026). PYDI : การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ด้วยหลักพุทธรรม. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 3(3), 26–36. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/3175
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จุฑารัตน์ จันทร์งิ้ว. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐานร่วมกับ Micro: bit เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

เตชินท์พัฒน์ โชติวัชรธนานนท์. (2567). นวัตกรรมและความปลอดภัยของสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 25(2), 272.

ธีรพัฒน์ วงศ์คุ้มสิน. (2563). การจัดการเรียนรู้แบบใช้โครงงานเป็นฐาน เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 46(1), 218-253.

นพพร ฉิมสาคร. 2565. การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนห้องเรียนกลับด้านร่วมกับการเรียนแบบรอบรู้เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการกำกับตนเอง สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นวชล สมบูรณ์สิน. (2564). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมทางการบริหารในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ปัณณพัฒน์ อภิณัฐคุณากร. (2568). การประยุกต์ใช้นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน. วารสารสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยทักษิณ, 14, 1.

พงศกร มงคลหมู่, (2563). การจัดการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรม. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 1(1), 59.

พระครูใบฏีกาวิเชียร มหาวชิรปัญโญ (คันทา). (2565). การนำหลักพุทธรรมมาบูรณาการการบริหารและการนำสถานศึกษาสู่ความสำเร็จ. Journal of Modern Learning Development, 8(3), 382-384.

พระครูปฐมธีรวัฒน์ (บัญชา เทียนทอง). (2563). การบูรณาการเชิงพุทธกับการบริหาร. วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 2(2), 486.

พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสํานักงานนวัตกรรมแหงชาติ (องคการมหาชน) พ.ศ. 2552. (2552). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 126 ตอนที่ 63 ก หน้า 11-12. (2 กันยายน 2552).

วรรณละออ ตังสุข. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาการคิดอย่างเป็นระบบเรื่อง การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศิวกร อินภูษา. (2567). การบูรณาการพุทธธรรมกับแนวคิดทฤษฎีกระบวนการและหน้าที่ในการบริหารสถานศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(2), 567.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). นวัตกรรมการศึกษา. แหล่งที่มา https://www.nia.or.th/ สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2568.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). นวัตกรรมการบริหารจัดการสถานศึกษาในประเทศไทยและประเทศที่คัดสรรเพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุกัญญา แช่มช่อย. (2565). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทลั สู่การเป็นสถานศึกษาแห่งนวัตกรรม. พิษณุโลก: พิษณุโลกดอทคอม.

สุนทร อ่อนฤทธ. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่มีต่อจิตสำนึกทางสังคมของนักศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวิชาสังคมศึกษา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สุรเดช จองวรรณศิริ. (2562). การจัดการสู่องค์กรนวัตกรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน).

อรนุช แก้วมาตย์. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสาน เพื่อส่งเสริมความสามารถในการฟังและการพูดภาษาอังกฤษ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

Diamond, Jared. (1997). Guns, Germs and Steel: The Fates of Human Societies. Brockman, Inc.

Yuduo, Lu et al. (2011). Implications of I Ching on Innovation Management. Chinese Management Studies, 5, 394 - 402.