Artificial Intelligence Utilization Skills of School Administrators Affecting The Development of Teachers' Learning Innovations in Educational Institutions under the Secondary Educational Service Area Office Nakhon Phanom

Main Article Content

Warangkana Worametwarangkul
Jaruwan Kheawnamchum
Sumalee Sriputthalin

Abstract

This article aimed to 1) study and compare school administrators’ artificial intelligence (AI) usage skills classified by school status and school size; 2) study and compare teachers’ development of learning innovations classified by school status and school size; 3) examine the relationship between school administrators’ AI usage skills and teachers’ development of learning innovations; and 4) investigate the predictive power of school administrators’ AI usage skills on teachers’ development of learning innovations. The sample consisted of 255 school administrators and teachers. The research instruments were: (1) a questionnaire on school administrators’ AI usage skills, and (2) a questionnaire on teachers’ development of learning innovations. The statistics used for data analysis were percentage, mean, standard deviation, independent-samples t-test, one-way ANOVA, Pearson’s product–moment correlation coefficient, and stepwise multiple regression analysis. The result of the study found that: 1) School administrators’ AI usage skills, overall, were at the highest level. The comparison classified by school status and school size showed no significant differences overall. 2) Teachers’ development of learning innovations, overall, was at the highest level. The comparison classified by school status and school size likewise showed no significant differences overall. 3) School administrators’ AI usage skills and teachers’ development of learning innovations were positively correlated at a high level, with statistical significance at the .01 level. 4) Four dimensions of school administrators’ AI usage skills AI application in administration, evaluation for decision-making, lifelong learning with technology, and awareness of ethical and social impacts significantly predicted teachers’ development of learning innovations at the .01 level, jointly accounting for 73 percent of the variance.

Article Details

How to Cite
Worametwarangkul, W., Kheawnamchum, J., & Sriputthalin, S. (2026). Artificial Intelligence Utilization Skills of School Administrators Affecting The Development of Teachers’ Learning Innovations in Educational Institutions under the Secondary Educational Service Area Office Nakhon Phanom. Journal of Applied Education, 4(1), 43–60. retrieved from https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JAE/article/view/3326
Section
Research Articles

References

จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย. (2564). การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ : บทเรียนออนไลน์. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 11(2), 1–7.

จุลลดา จุลเสวก และ ชวนพบ เอี่ยวสานุรักษ์. (2564). แนวทางการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาของครูผู้สอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1), 33–40.

ณัฐพล นันทาวิวัฒน์. (2562). การพัฒนาคนให้ทัน AI. กรุงเทพฯ: กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน.

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นพัฒกรณ์ พรมอ่อน และ ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2567). การศึกษาเปรียบเทียบภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. Journal of Education and Innovation, 26(2), 190–198.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2563). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่นส์.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์, พเยาว์ ยินดีสุข และ พรเทพ จันทราอุกฤษฎ์. (2566). การเรียนรู้เชิงรุกเสริมสร้างสมรรถนะ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มารุต พัฒผล. (2565). ทักษะการเรียนรู้และพัฒนา (Learning and development skills). กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มาเรียม นิลพันธุ์ และ ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2557). การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานแบบมีส่วนร่วมกับชุมชนโดยใช้พิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ (รายงานการวิจัย). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วรลักษณ์ หิมะกลัส. (2566). การทบทวนวรรณกรรมว่าด้วยการใช้ AI ในการศึกษา: Literature review on the use of AI in education (รายงานฉบับสมบูรณ์). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

วัชรา เล่าเรียนดี, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และ อรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษา. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.

วิชัย วงษ์ใหญ่ และ มารุต พัฒผล. (2562). การจัดการเรียนรู้ที่เสริมสร้างจิตนวัตกรรม (Innovative minds). กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

วีระศักดิ์ พลมณี และ วัลลภา อารีรัตน์. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อสร้างนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 36-50.

สมนึก ภัททิยธนี. (2567). การวัดผลการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. (2567). รายงานผลการดำเนินงานและแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. นครพนม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. (2568). แผนบริหารการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. นครพนม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570) ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2568). สพฐ. ร่วมกับ สสวท. สพธอ. และไมโครซอฟท์ เดินหน้า “AI for Teachers” พัฒนาครูทั่วประเทศ สู่ทักษะปัญญาประดิษฐ์ในศตวรรษที่ 21. สืบค้นจาก https://www.obec.go.th/th/19736.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2563). รายงานผลการศึกษาการวิเคราะห์ความคุ้มค่าในการดำเนินงานด้านรัฐบาลดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. สืบค้นจาก https://www.onec.go.th/th.php/page/category/CAT0000018.

สิริน ฉกามานนท์ และ พัชราภรณ์ ทัพมาลี. (2568). แนวทางการยกระดับความฉลาดรู้ทางปัญญาประดิษฐ์ของครูไทยในยุคดิจิทัล. Journal of Education and Innovation, 27(1), 186–201.

สุกมล มุ่งพัฒนสุนทร. (2561). ยุคแห่งสังคม AI: หาก AI มาแทนที่มนุษย์. ในการประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 8 (น. 32-49). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สุธีระ ประเสริฐสรรพ์. (2564). โครงงานฐานวิจัย: กระบวนการเรียนรู้ใหม่ของการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. (การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).

สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ, สุริมาศ นาครอด และ จันทราภรณ์ สีสวย. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการบริหารการศึกษาสำหรับการปรับปรุง การเรียนรู้เฉพาะบุคคล สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 700–713.

Adams, D., & Thompson, P. (2025). Transforming school leadership with artificial intelligence: Applications, implications, and future directions. Leadership and Policy in Schools, 24(1), 77-89.

Alajmi, M. K. (2022). The impact of digital leadership on teachers’ technology integration during the COVID-19 pandemic in Kuwait. International Journal of Educational Research, 112, 101928.

Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Palo Alto, CA: Learning Policy Institute.

European Commission. (2020). White paper on artificial intelligence: A European approach to excellence and trust. Brussels, Belgium: European Commission.

Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promise and implications for teaching and learning. Boston, MA: Center for Curriculum Redesign.

Kamalov, F., Santandreu Calonge, D., & Gurrib, I. (2023). New era of artificial intelligence in education: Towards a sustainable multifaceted revolution. Sustainability, 15(16), 12451.

Korthagen, F. (2017). Inconvenient truths about teacher learning: Towards professional development 3.0. Teachers and teaching, 23(4), 387-405.

Liu, S., Lu, J., & Yin, H. (2022). Can professional learning communities promote teacher innovation? A multilevel moderated mediation analysis. Teaching and Teacher Education, 109, 103571.

Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. London, England: Pearson.

OECD. (2025). Teaching and Learning International Survey (TALIS) 2024: Conceptual framework. Paris, France: OECD.

Ribble, M., & Park, M. (2022). The digital citizenship handbook for school leaders: Fostering positive interactions online. Alexandria, VA: ASCD.

Sari, M. N., Rahman, A., Pisol, M. I. M., Herawati, E. S. B., Rachmawati, S., Aprilia, T., & Fitriana, D. (2023). Educational transformation in the digital era: Big data analysis to increase teacher management efficiency in vocational high schools. Jurnal Akuntabilitas Manajemen Pendidikan, 11(2), 73-80.

UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris, France: UNESCO.

Worapun, W., Khamdit, S., & Siridhrungsri, P. (2022). Teacher Perceptions toward Professional Learning Community on the Development of Thai Students' 21st Century Skills. Journal of Educational Issues, 8(1), 59-72.