การถอดบทเรียนแนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการให้แก่ผู้เรียน ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อถอดบทเรียนแนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการของนักเรียน และ 2) เพื่อประเมินคุณภาพของแนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการของนักเรียน ในด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ ความคุ้มค่า และความยั่งยืน การวิจัยดำเนินการ 2 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษากรณีโรงเรียนมัธยมสุวิทย์เสรีอนุสรณ์ โดยมีผู้ให้ข้อมูลจำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน และนักเรียน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่ม การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการวิเคราะห์เอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงอุปนัย ระยะที่ 2 ประเมินคุณภาพแนวปฏิบัติที่ดีโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน ด้วยแบบประเมินด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ ความคุ้มค่า และความยั่งยืน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการของนักเรียนมีลักษณะเป็นกระบวนการเชิงระบบ ประกอบด้วยปัจจัยนำเข้า กระบวนการดำเนินงาน และผลลัพธ์ โดยมีการบูรณาการรายวิชาการงานอาชีพ รายวิชาเพิ่มเติมขนมไทย รายวิชาเพิ่มเติมขนมอบ กิจกรรมลูกเสือ Ticket to Life กิจกรรมตลาดนัดนักเรียน และกิจกรรม MSS Café & Workshop ซึ่งเป็นพื้นที่การเรียนรู้จากสถานการณ์จริง ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการวางแผนการผลิต การทดลองผลิตสินค้า การคำนวณต้นทุน การกำหนดราคาจำหน่าย และการจำหน่ายสินค้า โดยเฉพาะนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีบทบาทเป็นแกนนำในการดำเนินกิจกรรมและถ่ายทอดประสบการณ์ให้กับนักเรียนรุ่นน้อง ส่งผลให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การวางแผน การทำงานเป็นทีม ความรับผิดชอบ และความคิดสร้างสรรค์ นอกจากนี้ ยังพบว่า การดำเนินงานดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้ระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ประกอบด้วยโครงสร้างพื้นฐาน ทุนทางปัญญา กลไกสนับสนุน เครือข่ายความร่วมมือ และวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง 2) ผลการประเมินคุณภาพแนวปฏิบัติที่ดีโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านความคุ้มค่า มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมา ได้แก่ ด้านความเป็นประโยชน์และด้านความยั่งยืน ขณะที่ด้านความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก ข้อค้นพบดังกล่าวนำไปสู่การสังเคราะห์เป็นโมเดลการพัฒนาทักษะผู้ประกอบการเชิงระบบ (Systemic Entrepreneurial Skills Development Model: SESD Model) ซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการเป็นผู้ประกอบการได้อย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพมหานคร. (2566). รายงานสถานการณ์ทางสังคมและความเหลื่อมล้ำในเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร.
จิตรสุดา ลิมเกรียงไกร. (2565). ระบบนิเวศที่เอื้อต่อการส่งเสริมความเป็นผู้ประกอบการสังคมในมหาวิทยาลัยไทย. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 52(1), 170–188.
นริศรา ทองยศ, ดาวรุวรรณ ถวิลการ และ กนกอร สมปราชญ์. (2565). แนวทางการพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการใหม่ของนักศึกษา วิทยาลัยอาชีวศึกษา. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(3), 281-291.
มนัญชยา อัคคีเดช. (2567). การศึกษาคุณลักษณะการเป็นผู้ประกอบการของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ด้วยการใช้กิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานในวิชาสังคมศึกษา. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 14(1), 53–64.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำและสร้างรายได้ (Learn to Earn).กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Becker, G. S. (1989). Human capital: a theoretical and empirical analysis, with special reference to education. Chicago: University of Chicago Press.
Gangi, Y., & Sirelkatim, F. (2023). The best practices in entrepreneurship education: A review, conceptual model, and propositions. Journal of Entrepreneurship Education, 26(4), 1-14.
Jurgelevičius, A., Butvilas, T., Kovaitė, K., & Šūmakaris, P. (2025). Developing an entrepreneurial ecosystem framework for student-led start-ups in higher education. Education Sciences, 15(7), 837.
Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. New Jersey: FT press.
Motta, V. F., & Galina, S. V. R. (2023). Experiential learning in entrepreneurship education: A systematic literature review. Teaching and Teacher Education, 121, 103919.
OECD. (2021). OECD skills outlook 2021: Learning for life. Paris: OECD Publishing.
Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning. Retrieved from http://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_DefinitionsBFK.pdf.
Udekwe, E., & Iwu, C. G. (2024). The nexus between digital technology, innovation, entrepreneurship education, and entrepreneurial intention and entrepreneurial motivation: A systematic literature review. Education Sciences, 14(11), 1211.
United Nations. (2022). The sustainable development goals report 2022. Retrieved from https://unstats.un.org/sdgs/report/2022/.
Von Bertalanffy, L. (1968). General System Theory: Foundations, Development. New York: George Braziller.
