ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและเปรียบเทียบทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา 2) ศึกษาและเปรียบเทียบการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครู จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครู และ 4) ศึกษาอำนาจพยากรณ์ของทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครู กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 255 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ (1) แบบสอบถามทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษา (2) แบบสอบถามการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครู สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบสมมติฐานโดยใช้ค่าที แบบอิสระ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์ การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการศึกษาพบว่า 1) ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามสถานภาพ ขนาดสถานศึกษา พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน 2) การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามสถานภาพ ขนาดของสถานศึกษา พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน 3) ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครู มีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 4) ตัวแปรทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ร่วมส่งผลต่อการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา มี 4 ตัวแปร ได้แก่ ด้านการประยุกต์ใช้ AI ในการบริหาร ด้านการประเมินผลเพื่อการตัดสินใจ ด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยเทคโนโลยี ด้านผลกระทบด้านจริยธรรมและสังคม สามารถพยากรณ์ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 73
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย. (2564). การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ : บทเรียนออนไลน์. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 11(2), 1–7.
จุลลดา จุลเสวก และ ชวนพบ เอี่ยวสานุรักษ์. (2564). แนวทางการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาของครูผู้สอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1), 33–40.
ณัฐพล นันทาวิวัฒน์. (2562). การพัฒนาคนให้ทัน AI. กรุงเทพฯ: กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน.
ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นพัฒกรณ์ พรมอ่อน และ ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2567). การศึกษาเปรียบเทียบภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. Journal of Education and Innovation, 26(2), 190–198.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2563). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่นส์.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์, พเยาว์ ยินดีสุข และ พรเทพ จันทราอุกฤษฎ์. (2566). การเรียนรู้เชิงรุกเสริมสร้างสมรรถนะ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มารุต พัฒผล. (2565). ทักษะการเรียนรู้และพัฒนา (Learning and development skills). กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
มาเรียม นิลพันธุ์ และ ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2557). การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานแบบมีส่วนร่วมกับชุมชนโดยใช้พิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ (รายงานการวิจัย). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วรลักษณ์ หิมะกลัส. (2566). การทบทวนวรรณกรรมว่าด้วยการใช้ AI ในการศึกษา: Literature review on the use of AI in education (รายงานฉบับสมบูรณ์). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วัชรา เล่าเรียนดี, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และ อรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษา. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และ มารุต พัฒผล. (2562). การจัดการเรียนรู้ที่เสริมสร้างจิตนวัตกรรม (Innovative minds). กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วีระศักดิ์ พลมณี และ วัลลภา อารีรัตน์. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อสร้างนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 36-50.
สมนึก ภัททิยธนี. (2567). การวัดผลการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 14). กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. (2567). รายงานผลการดำเนินงานและแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. นครพนม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. (2568). แผนบริหารการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. นครพนม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570) ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2568). สพฐ. ร่วมกับ สสวท. สพธอ. และไมโครซอฟท์ เดินหน้า “AI for Teachers” พัฒนาครูทั่วประเทศ สู่ทักษะปัญญาประดิษฐ์ในศตวรรษที่ 21. สืบค้นจาก https://www.obec.go.th/th/19736.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2563). รายงานผลการศึกษาการวิเคราะห์ความคุ้มค่าในการดำเนินงานด้านรัฐบาลดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. สืบค้นจาก https://www.onec.go.th/th.php/page/category/CAT0000018.
สิริน ฉกามานนท์ และ พัชราภรณ์ ทัพมาลี. (2568). แนวทางการยกระดับความฉลาดรู้ทางปัญญาประดิษฐ์ของครูไทยในยุคดิจิทัล. Journal of Education and Innovation, 27(1), 186–201.
สุกมล มุ่งพัฒนสุนทร. (2561). ยุคแห่งสังคม AI: หาก AI มาแทนที่มนุษย์. ในการประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 8 (น. 32-49). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สุธีระ ประเสริฐสรรพ์. (2564). โครงงานฐานวิจัย: กระบวนการเรียนรู้ใหม่ของการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. (การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ, สุริมาศ นาครอด และ จันทราภรณ์ สีสวย. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการบริหารการศึกษาสำหรับการปรับปรุง การเรียนรู้เฉพาะบุคคล สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 700–713.
Adams, D., & Thompson, P. (2025). Transforming school leadership with artificial intelligence: Applications, implications, and future directions. Leadership and Policy in Schools, 24(1), 77-89.
Alajmi, M. K. (2022). The impact of digital leadership on teachers’ technology integration during the COVID-19 pandemic in Kuwait. International Journal of Educational Research, 112, 101928.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Palo Alto, CA: Learning Policy Institute.
European Commission. (2020). White paper on artificial intelligence: A European approach to excellence and trust. Brussels, Belgium: European Commission.
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promise and implications for teaching and learning. Boston, MA: Center for Curriculum Redesign.
Kamalov, F., Santandreu Calonge, D., & Gurrib, I. (2023). New era of artificial intelligence in education: Towards a sustainable multifaceted revolution. Sustainability, 15(16), 12451.
Korthagen, F. (2017). Inconvenient truths about teacher learning: Towards professional development 3.0. Teachers and teaching, 23(4), 387-405.
Liu, S., Lu, J., & Yin, H. (2022). Can professional learning communities promote teacher innovation? A multilevel moderated mediation analysis. Teaching and Teacher Education, 109, 103571.
Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. London, England: Pearson.
OECD. (2025). Teaching and Learning International Survey (TALIS) 2024: Conceptual framework. Paris, France: OECD.
Ribble, M., & Park, M. (2022). The digital citizenship handbook for school leaders: Fostering positive interactions online. Alexandria, VA: ASCD.
Sari, M. N., Rahman, A., Pisol, M. I. M., Herawati, E. S. B., Rachmawati, S., Aprilia, T., & Fitriana, D. (2023). Educational transformation in the digital era: Big data analysis to increase teacher management efficiency in vocational high schools. Jurnal Akuntabilitas Manajemen Pendidikan, 11(2), 73-80.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris, France: UNESCO.
Worapun, W., Khamdit, S., & Siridhrungsri, P. (2022). Teacher Perceptions toward Professional Learning Community on the Development of Thai Students' 21st Century Skills. Journal of Educational Issues, 8(1), 59-72.
