การประยุกต์ใช้หลักการทรงงานข้อที่ 2 “ระเบิดจากข้างใน” ในการพัฒนาความตระหนักรู้ของมนุษย์
คำสำคัญ:
การประยุกต์ใช้, หลักการทรงงานข้อที่ 2, ระเบิดจากข้างใน, ความตระหนักรู้บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมายและแนวคิดของหลักการทรงงานข้อที่ 2 “ระเบิดจากข้างใน” วิเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับความตระหนักรู้ของมนุษย์ และศึกษาการประยุกต์ใช้หลักการดังกล่าวในการพัฒนาความตระหนักรู้ โดยใช้แนวทางการศึกษาเชิงวิชาการผ่านการวิเคราะห์เชิงแนวคิด (Conceptual Analysis) และการตีความเชิงปรัชญา (Philosophical Interpretation) อาศัยการคัดเลือกเอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องแบบเจาะจง ทั้งด้านศาสตร์พระราชา พุทธปรัชญา จิตวิทยามนุษยนิยม และแนวคิดการพัฒนามนุษย์แบบองค์รวม ใช้หลักการตีความเชิงอรรถศาสตร์และสหวิทยาการเพื่อทำความเข้าใจความหมายเชิงลึก พร้อมทั้งตรวจสอบความสมเหตุสมผลและความสอดคล้องเชิงตรรกะขององค์ความรู้ (Logical Consistency) ผลการศึกษาพบว่า หลักการทรงงานข้อที่ 2 “ระเบิดจากข้างใน” เป็นแนวคิดการพัฒนาที่มุ่งเน้นการสร้างความเข้มแข็งและการเปลี่ยนแปลงจากภายในจิตสำนึกของมนุษย์ก่อนการเปลี่ยนแปลงภายนอก โดยความตระหนักรู้เป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้มนุษย์สามารถรู้เท่าทันตนเอง เข้าใจชีวิต และเชื่อมโยงความสัมพันธ์กับผู้อื่นและสังคมได้อย่างสมดุล กระบวนการพัฒนาความตระหนักรู้ตามหลักนี้ประกอบด้วยการสังเกตตนเอง การใคร่ครวญสะท้อนคิด การสร้างแรงขับเคลื่อนภายใน และการเปลี่ยนแปลงเชิงความสัมพันธ์ ผู้เขียนได้สังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ เรียกว่า “I.N.N.E.R. Awareness Conceptual Model” ซึ่งเป็นรูปแบบการพัฒนาความตระหนักรู้ของมนุษย์จากภายในสู่ภายนอก อันสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต การศึกษา องค์กร และสังคมอย่างสมดุลและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กีรติ บุญเจือ และคณะ. (2558). ลักษณะหลังนวยุคในทฤษฎีความพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ. รายงานการวิจัย. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์. (2558). หลักคุณภาพในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริกับปรัชญาหลังนวยุค : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์. (2565). การคิดนวัตกรรมด้วยหลักการทรงงานตามหลักปรัชญาหลังนวยุค. วารสารการวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน, 5(2), 111–117.
ชิสา กันยาวิริยะ. (2565). ระเบิดจากข้างใน : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 5(2), 250–256.
ธนากร สังเขป. (2556). การพัฒนาที่ยั่งยืน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : วี.พริ้นท์ 1991 จำกัด.
พระครูวิบูลสีลพรต. (2563). ศาสตร์พระราชากับพุทธวิธีในการพึ่งตนเองตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนแสงจันทร์ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 18(2), 726–736.
พระมหาประกาศิต สิริเมโธ (ฐิติปสิทธิกร). (2546). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนบ้านคลองใหม่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิพัฒน์ ยอดพฤติการ. (2555). CSR กับการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารเศรษฐศาสตร์สุโขทัยธรรมาธิราช, 6(2), 1–10.
มนูญ มุกข์ประดิษฐ์. (2553). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอันเนื่องมาจากพระราชดำริกับหลักธรรมในพุทธศาสนา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เมธา หริมเทพาธิป. (2559). การศึกษาตามหลักปรัชญาหลังนวยุคนิยมสายกลาง : วิเคราะห์จากหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 4(1), 120–132.
เมธา หริมเทพาธิป. (2563). การจูงใจตนเองในแนวทางหลังนวยุค. พุทธมัคค์, 5(1), 99–107.
รวิช ตาแก้ว, เอนก สุวรรณบัณฑิต และเมธา หริมเทพาธิป. (2567). แนวคิดการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติด้วยปรัชญาที่มีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบองค์รวมและสมดุล. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 7(1), 263–275.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2551). จากปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง... สู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : เพชรรุ่งการพิมพ์ จำกัด.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2664). สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2559). หลักการทรงงานในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ.
สิงห์ สิงห์ขจร. (2558). แนวทางพระราชดำริ เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา กับความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร. วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวัตกรรม, 5(2), 119–129.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2554). การทรงงานพัฒนาประเทศของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.
Freire, P. (1970). Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum.
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.
Heidegger, M. (1962). Being and Time. Oxford: Blackwell.
Maslow, A. H. (1968). Toward a Psychology of Being. New York: Van Nostrand Reinhold.
Mezirow, J. (1997). Transformative Learning: Theory to Practice. New Directions for Adult and Continuing Education, 74(1), 5–12.
Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person. Boston: Houghton Mifflin.
Sartre, J. P. (1956). Being and Nothingness. New York: Philosophical Library.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสถาบันพอดี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
