การบริหารธุรกิจบนพื้นฐานของอุเบกขาบารมี

ผู้แต่ง

  • สิรินทร์ กันยาวิริยะ บริษัท ล.ธนวงศ์ (1997) จำกัด
  • ชิสา กันยาวิริยะ บริษัท ล.ธนวงศ์ (1997) จำกัด

คำสำคัญ:

การตัดสินใจเชิงจริยธรรม, อุเบกขาบารมี, การบริหารธุรกิจ, ภาวะผู้นำ

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดอุเบกขาบารมีในพระพุทธศาสนา วิเคราะห์การบูรณาการเข้ากับแนวคิดการบริหารธุรกิจ และสังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้ในการบริหารองค์กรวิธีดำเนินการศึกษาเป็นการวิเคราะห์เชิงมโนทัศน์และการสังเคราะห์เชิงบูรณาการ จากเอกสารปฐมภูมิ คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และเอกสารทุติยภูมิ ตำราและงานวิจัยด้านการบริหารธุรกิจ ที่คัดเลือกตามเกณฑ์ความน่าเชื่อถือและความสอดคล้องด้านภาวะผู้นำและจริยธรรมทางธุรกิจ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความและการสังเคราะห์องค์ความรู้ ผลการศึกษาพบว่า 1) หลักอุเบกขาบารมี: คือความมั่นคงทางจิตใจและความเป็นกลางบนพื้นฐานของปัญญา มิใช่ความเฉยเมย 2) แนวคิดการบริหาร: การพัฒนาคุณธรรมภายในของผู้บริหารตามหลักอุเบกขาบารมี เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างธรรมาภิบาล ความสมดุลทางธุรกิจ และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน 3) การประยุกต์ใช้: สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การบริหารทรัพยากรมนุษย์ การจัดการความขัดแย้ง และการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นธรรมนอกจากนี้ บทความยังเสนอองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ “การบริหารธุรกิจบนพื้นฐานอุเบกขาบารมี” ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาคุณธรรมภายในของผู้บริหารเป็นรากฐานสำคัญของการสร้างธรรมาภิบาล ความสมดุลระหว่างประสิทธิภาพทางธุรกิจกับจริยธรรม และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

จิรชฎา เชียงกูล. (2566). อุเบกขาในการเจริญภาวนากรรมฐานกับความสำเร็จในทางโลก. วารสารพุทธจิตวิทยา, 8(1), 143–153.

ประมวล เพ็งจันทร์. (2561). ความสุขจากความว่าง: พุทธจิตวิทยาว่าด้วยการปล่อยวาง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มิ่งมิตร.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรสเตโช). (2552). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม ประมวลวินัย. วัดราชโอรสาราม.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2544). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). ธรรมะกับชีวิต. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระประมวล ธมฺมยุตโต. (2562). การสร้างแรงจูงใจด้วยหลักพรหมวิหาร 4. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: เอสอาร์.พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). บารมี 10 ประการ. กรุงเทพฯ: สถาบันธรรมวรรณศิลป์.

พระพุทธโฆสาจารย์เถระ. (2551). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) แปลและเรียบเรียง (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: บริษัท ธนาเพรส จำกัด.

พระไพฑูรย์ เมธิโก (มหาบุญ). (2554). การประยุกต์พรหมวิหาร 4 เพื่อการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลอ้อมใหญ่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภัทร์ระพี วารีดี. (2565). ภาวะผู้นำทางจิตวิญญาณในองค์กร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มะสุกรี ตายะกาเร็ง. (2564). แนวคิดภาวะผู้นำเชิงบารมีในพระพุทธศาสนา. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสภา. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสภา.

สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน). (2541). อุเบกขา: การวางเฉยอย่างถูกวิธี (พิมพ์ครั้งที่ 2). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เอกชัย อุไรสินธ์. (2564). แนวปฏิบัติตามปฏิปทาของพระโพธิสัตว์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Drucker, P. F. (2008). Management (Rev. ed.). New York, NY: HarperCollins.

Elkington, J. (1997). Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Oxford: Capstone.

Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston, MA: Pitman.

Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York, NY: Bantam Books.

Harvey, P. (2013). An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.

Mintzberg, H. (2009). Managing. San Francisco, CA: Berrett-Koehler.

Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice (9th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.

Robbins, S. P., & Coulter, M. (2018). Management (14th ed.). Harlow, England: Pearson.

Senge, P. M. (2006). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization (Rev. ed.). New York, NY: Doubleday.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09/30/2026

รูปแบบการอ้างอิง

กันยาวิริยะ ส. ., & กันยาวิริยะ ช. (2026). การบริหารธุรกิจบนพื้นฐานของอุเบกขาบารมี. วารสารสถาบันพอดี, 3(3), 40–53. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/IS-J/article/view/4388