การบริหารธุรกิจบนพื้นฐานของอุเบกขาบารมี
คำสำคัญ:
การตัดสินใจเชิงจริยธรรม, อุเบกขาบารมี, การบริหารธุรกิจ, ภาวะผู้นำบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดอุเบกขาบารมีในพระพุทธศาสนา วิเคราะห์การบูรณาการเข้ากับแนวคิดการบริหารธุรกิจ และสังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้ในการบริหารองค์กรวิธีดำเนินการศึกษาเป็นการวิเคราะห์เชิงมโนทัศน์และการสังเคราะห์เชิงบูรณาการ จากเอกสารปฐมภูมิ คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และเอกสารทุติยภูมิ ตำราและงานวิจัยด้านการบริหารธุรกิจ ที่คัดเลือกตามเกณฑ์ความน่าเชื่อถือและความสอดคล้องด้านภาวะผู้นำและจริยธรรมทางธุรกิจ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงตีความและการสังเคราะห์องค์ความรู้ ผลการศึกษาพบว่า 1) หลักอุเบกขาบารมี: คือความมั่นคงทางจิตใจและความเป็นกลางบนพื้นฐานของปัญญา มิใช่ความเฉยเมย 2) แนวคิดการบริหาร: การพัฒนาคุณธรรมภายในของผู้บริหารตามหลักอุเบกขาบารมี เป็นรากฐานสำคัญในการสร้างธรรมาภิบาล ความสมดุลทางธุรกิจ และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน 3) การประยุกต์ใช้: สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การบริหารทรัพยากรมนุษย์ การจัดการความขัดแย้ง และการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นธรรมนอกจากนี้ บทความยังเสนอองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ “การบริหารธุรกิจบนพื้นฐานอุเบกขาบารมี” ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาคุณธรรมภายในของผู้บริหารเป็นรากฐานสำคัญของการสร้างธรรมาภิบาล ความสมดุลระหว่างประสิทธิภาพทางธุรกิจกับจริยธรรม และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จิรชฎา เชียงกูล. (2566). อุเบกขาในการเจริญภาวนากรรมฐานกับความสำเร็จในทางโลก. วารสารพุทธจิตวิทยา, 8(1), 143–153.
ประมวล เพ็งจันทร์. (2561). ความสุขจากความว่าง: พุทธจิตวิทยาว่าด้วยการปล่อยวาง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มิ่งมิตร.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรสเตโช). (2552). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม ประมวลวินัย. วัดราชโอรสาราม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2544). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). ธรรมะกับชีวิต. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระประมวล ธมฺมยุตโต. (2562). การสร้างแรงจูงใจด้วยหลักพรหมวิหาร 4. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: เอสอาร์.พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). บารมี 10 ประการ. กรุงเทพฯ: สถาบันธรรมวรรณศิลป์.
พระพุทธโฆสาจารย์เถระ. (2551). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) แปลและเรียบเรียง (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: บริษัท ธนาเพรส จำกัด.
พระไพฑูรย์ เมธิโก (มหาบุญ). (2554). การประยุกต์พรหมวิหาร 4 เพื่อการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลอ้อมใหญ่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ภัทร์ระพี วารีดี. (2565). ภาวะผู้นำทางจิตวิญญาณในองค์กร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
มะสุกรี ตายะกาเร็ง. (2564). แนวคิดภาวะผู้นำเชิงบารมีในพระพุทธศาสนา. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสภา. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสภา.
สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน). (2541). อุเบกขา: การวางเฉยอย่างถูกวิธี (พิมพ์ครั้งที่ 2). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เอกชัย อุไรสินธ์. (2564). แนวปฏิบัติตามปฏิปทาของพระโพธิสัตว์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Drucker, P. F. (2008). Management (Rev. ed.). New York, NY: HarperCollins.
Elkington, J. (1997). Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Oxford: Capstone.
Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston, MA: Pitman.
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York, NY: Bantam Books.
Harvey, P. (2013). An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Mintzberg, H. (2009). Managing. San Francisco, CA: Berrett-Koehler.
Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice (9th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2018). Management (14th ed.). Harlow, England: Pearson.
Senge, P. M. (2006). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization (Rev. ed.). New York, NY: Doubleday.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสถาบันพอดี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
