การประยุกต์ใช้หลักการทรงงานข้อที่ 22 : ความเพียร

ผู้แต่ง

  • ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์ มูลนิธินพเฉลิมโรจน์

คำสำคัญ:

การประยุกต์ใช้, หลักการทรงงานข้อที่ 22, ความเพียร

บทคัดย่อ

          บทความนี้มุ่งศึกษาการประยุกต์ใช้หลักการทรงงานข้อที่ 22 เรื่อง “ความเพียร” ในฐานะหลักปรัชญาแห่งการทำงานและการดำเนินชีวิตตามแนวทางศาสตร์พระราชา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์แนวคิดและสาระของ “ความเพียร” ตามหลักการทรงงานในเชิงปรัชญา 2. วิเคราะห์การประยุกต์ใช้หลักความเพียรในชีวิตและการทำงาน ผลการศึกษาพบว่า ความเพียรตามแนวพระราชดำริมิใช่การเร่งรัดหรือดิ้นรน แต่คือ “การทำอย่างมีสติ ปัญญา และความต่อเนื่อง” จนเกิดความสมดุลระหว่างการกระทำและจิตใจ การวิเคราะห์เชิงปรัชญาเปรียบความเพียรกับ “สัมมาวายามะ” ในพุทธธรรม ซึ่งมุ่งเพียรละอกุศลและสร้างกุศลอย่างต่อเนื่อง โดยได้สังเคราะห์ “กระบวนการ PERSEVERE (9 ขั้นตอน)” เพื่อแปลงความเพียรให้เป็นกระบวนการพัฒนา และนำเสนอ “โมเดล P.E.A.R.” (Patience & Presence, Empathetic Endeavor, Analytical Action, Reflective Renewal) เพื่อแสดงโครงสร้างภายในของความเพียรในเชิงปัญญา ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ความเพียรคือพลวัตแห่งปัญญา (Dynamic Wisdom) ที่หลอมรวมภาวะรู้ ภาวะทำ และภาวะสะท้อนเข้าด้วยกัน ส่งผลให้บุคคล องค์กร และสังคมพัฒนาได้อย่างยั่งยืนจากภายใน อันเป็นหัวใจของศาสตร์พระราชาที่ทรงใช้เป็นแนวทางแห่งการพัฒนาและการดำรงชีวิตอย่างมั่นคงและสมดุล

เอกสารอ้างอิง

คณิตา หอมทรัพย์. (2562). พระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนกในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร:ความสำคัญต่อการขับเคลื่อนแนวพระราชดำริและยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(3), 77–94.

ณัฐพงศ์ แย้มเจริญ. (2544). วาทกรรมวิเคราะห์พระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนก. ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต. คณะนิเทศศาสตร์ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูพินัยสังฆการ (สมชาย จิตฺตคุตฺโต). (2562). แนวทางการเสริมสร้างความเพียรแก่เยาวชนไทยในสังคมปัจจุบัน. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 2(2), 16–23.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2568). พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ด้านหลักปฏิบัติงานโครงการพัฒนา. สืบค้นเมื่อ [6 ตุลาคม 2568], จาก https://www.rdpb.go.th/th/King/พระราชดำรัส-หลักปฏิบัติงานโครงการพัฒนา

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2568). ข้อ 22 ความเพียร. สืบค้นเมื่อ [6 ตุลาคม 2568], จาก https://www.rdpb.go.th/th/King/หลักการทรงงาน-c24/93-ความเพียร-v9189

Bauman, Z. (1993). Postmodern ethics. Oxford: Blackwell.

Dweck, C. (2006). Mindset: The new psychology of success. New York: Random House.

Porpeang.org. (2021, December 20). ข้อ 22. ความเพียร. สืบค้นจาก https://www.porpeang.org/content/5355/ข้อ-22-ความเพียร

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

12/31/2025

รูปแบบการอ้างอิง

นพเฉลิมโรจน์ ช. . (2025). การประยุกต์ใช้หลักการทรงงานข้อที่ 22 : ความเพียร. วารสารสถาบันพอดี, 2(10), 55–69. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/IS-J/article/view/2561