อธิษฐานบารมีในพุทธปรัชญาเถรวาท : การวิเคราะห์เชิงปรัชญา

ผู้แต่ง

  • สิรินทร์ กันยาวิริยะ บริษัท ล.ธนวงศ์ (1997) จำกัด
  • ชิสา กันยาวิริยะ บริษัท ล.ธนวงศ์ (1997) จำกัด

คำสำคัญ:

บารมี, อธิษฐาน, พุทธปรัชญาเถรวาท

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์และขยายความแนวคิดเกี่ยวกับอธิษฐานบารมี โดยอาศัยหลักฐานจากพระไตรปิฎก คัมภีร์อรรถกถา และการวิเคราะห์แนวคิดในพระพุทธศาสนาเถรวาท ทั้งนี้ การศึกษามุ่งเน้นเฉพาะในขอบเขตของพุทธศาสนาเถรวาท โดยมิได้ครอบคลุมถึงแนวคิดในพุทธศาสนานิกายมหายานหรือแนวคิดพุทธร่วมสมัย

          จากการศึกษาในพระไตรปิฎกพบว่า อธิษฐานบารมีสามารถแบ่งได้ 3 ระดับ คือ อธิษฐานบารมี อธิษฐานอุปบารมี และอธิษฐานปรมัตถบารมี ซึ่งสะท้อนถึงระดับความเข้มข้นของการตั้งมั่นในปณิธาน และอธิษฐานบารมียังมีบทบาทสำคัญในการนำพาพระโพธิสัตว์ให้สามารถฟันฝ่าอุปสรรคและบรรลุเป้าหมาย องค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบโมเดล ACTS ซึ่งประกอบด้วย A – Aspiration & Action (แรงบันดาลใจและการลงมือทำ), C – Commitment & Consistency (ความมุ่งมั่นและความต่อเนื่อง), T – Transformation & Tenacity (การเปลี่ยนแปลงและความอดทนไม่ย่อท้อ) และ S – Self-Discipline & Service (วินัยในตนเองและการรับใช้สังคม) โมเดลนี้ช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับอธิษฐานบารมีในมิติที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การทำงาน การพัฒนาตนเอง หรือการเป็นผู้นำที่สามารถขับเคลื่อนสังคม

References

Bodhi, B. (2005). In the Buddha’s words: An anthology of discourses from the Pali Canon. Boston, MA: Wisdom Publications.

Buddhadatta, A. P. (1979). Concise Pali-English dictionary. Colombo, Sri Lanka: State Printing Corporation.

Nanamoli, B., & Bodhi, B. (1995). The Middle Length Discourses of the Buddha: A translation of the Majjhima Nikaya. Boston, MA: Wisdom Publications.

ธนกฤต มีพวงผล. (2557). ศึกษาการบำเพ็ญอธิษฐานบารมีของพระโพธิสัตว์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 1(1), 105-115.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุภาพร พรมเถื่อน. (2554). การศึกษาแนวคิดเรื่องอธิษฐานบารมีในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เอกชัย อุไรสินธว์. (2564). แนวปฏิบัติตามปฏิปทาของพระโพธิสัตว์ในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

03/31/2025

How to Cite

กันยาวิริยะ ส. ., & กันยาวิริยะ ช. (2025). อธิษฐานบารมีในพุทธปรัชญาเถรวาท : การวิเคราะห์เชิงปรัชญา. วารสารสถาบันพอดี, 2(3), 46–59. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/IS-J/article/view/1575