เทคโนโลยีกับการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย: แนวทางการจัดการเรียนรู้ยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา, เด็กปฐมวัย, พัฒนาการเด็ก, การเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์, จริยธรรมดิจิทัลบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอองค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากการศึกษาเรื่อง “เทคโนโลยีกับการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย: แนวทางการจัดการเรียนรู้ยุคดิจิทัล” ซึ่งได้สังเคราะห์เป็นโมเดลการบูรณาการเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย หรือ Integrated Tech-Development Model for Early Childhood Learning โดยมีองค์ประกอบหลัก 4 ประการ ที่ทำงานสัมพันธ์กันอย่างเป็นระบบ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาอย่างครอบคลุม
องค์ประกอบแรก คือ หลักการพัฒนาตามวัย (Developmentally Appropriate Practice) ที่เน้นการใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับลักษณะการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย โดยพิจารณาจากความสนใจ ระยะเวลา และลักษณะของสื่อที่เอื้อต่อการเรียนรู้ผ่านการเล่นและการมีปฏิสัมพันธ์อย่างเหมาะสมกับวัย
องค์ประกอบที่สอง คือ สื่อและเทคนิคการเรียนรู้ผ่านเทคโนโลยี (Digital Learning Tools) ที่เสนอรูปแบบการจัดกิจกรรมที่ใช้สื่อเทคโนโลยีในการกระตุ้นพัฒนาการ ได้แก่ แอปพลิเคชัน เกมการศึกษา สื่อมัลติมีเดีย และสื่อแบบปฏิสัมพันธ์ ซึ่งครอบคลุมเป้าหมายด้านพัฒนาการทางร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา
องค์ประกอบที่สาม คือ บทบาทของผู้ใหญ่ (Adult Scaffolding Role) ซึ่งครูและผู้ปกครองต้องมีบทบาทอย่างกระตือรือร้นในฐานะผู้นำทางการเรียนรู้ โดยกะารออกแบบกิจกรรม เสริมแรงทางบวก และมีส่วนร่วมในการควบคุมและกำกับพฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีของเด็กอย่างใกล้ชิด
องค์ประกอบสุดท้าย คือ บริบทการเรียนรู้ที่ปลอดภัยและมีจริยธรรม (Safe and Ethical Digital Context) ซึ่งมุ่งเน้นให้เทคโนโลยีถูกใช้อย่างปลอดภัย โดยมีการคัดกรองเนื้อหา ควบคุมเวลา และปลูกฝังจริยธรรมดิจิทัลเพื่อสร้างทักษะในการอยู่ร่วมในโลกออนไลน์อย่างมีความรับผิดชอบ
โดยสรุป โมเดลนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นกรอบแนวทางเพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้าน โดยอาศัยเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับหลักการพัฒนาการตามวัย บทบาทของผู้ใหญ่ และบริบทที่ปลอดภัย
เอกสารอ้างอิง
กันตธี ถีระแก้ว, สมเกียรติ ตุ่นแก้ว และศิวภรณ์ สองแสน. (2568). กลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาระดับปฐมวัยโรงเรียน
อนุบาลอำพรสู่มาตรฐานสากล. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(1), 512–522.
จักรพันธ์ ชุบไธสง และวรัทยา วโรทัย. (2567). การพัฒนานักกีฬาในยุคดิจิทัล: บทบาทของทรัพยากรมนุษย์ในการปรับปรุง
ความสามารถของนักกีฬา. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 4(3), 512–525.
ญาณวดี มณีโชติ, บุษกร วัฒนบุตร และวงศ์วิศว์ หมื่นเทพ. (2568). การพัฒนาทุนมนุษย์ในยุคดิจิทัลของหัวหน้างานในโรงงานอุตสาหกรรมการเคลือบ. วารสารการจัดการองค์กร และพัฒนาสังคม, 5(1), 233–242.
ณัฐยา เกตุสิริ, วารุณี เรียนรู้ และอธิป เกตุสิริ. (2568). การประยุกต์แนวคิดมอนเตสซอรี่ในการพัฒนาเด็กปฐมวัยในบริบทไทย. วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม, 1(2), 51–59.
ธนารักษ์ สารเถื่อนแก้ว. (2567). การออกแบบสารเชิงสร้างสรรค์ในยุคดิจิทัล. วารสารนวัตกรรมการบริหารการจัดการและการสื่อสาร, 1(2), 83–91.
นิพิฐพันธ์ นันทวงศ์. (2568). ความฉลาดรู้ทางสังคมและอารมณ์กับการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาสำหรับผู้เรียนเจเนอเรชันอัลฟา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 19(1), 131–147.
พนิตา ชอบทำกิจ, กมลวรรณ อังศรีสุรพร และนารวี อิ่มศิลป์. (2567). จริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ในการศึกษาปฐมวัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 10(1), 130–142.
พระแดนชัย สุริยวํโส (สุริยวงศ์). (2568). แนวทางการขับเคลื่อนการศึกษาไทยด้วยการสอนแนวใหม่. วารสารสังคมศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรม, 6(2), 193–205.
พรกมล พรปภานันท์. (2567). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในพื้นที่ตำบลปางมะค่า อำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น,
(4), 32–49.
เพลินพิสุทธิ์ ศรีจันทร์, ธีรพงษ์ สมเขาใหญ่ และสุเวศ กลับศรี. (2568). การพัฒนาศักยภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โรงเรียนบ้านไทรบ่วง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2. วารสารสังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม, 6(2), 110–122.
มูหัมมัดสาเกร์ เร๊าะเเลบา. (2567). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการพัฒนาองค์กรสู่ความเป็นเลิศในยุคดิจิทัล. วารสารอินทนิลบริหารศาสตร์, 11, 97–112.
ยูงทอง ชาทองยศ ทองนาค. (2566). บทบาทของการเล่นในธรรมชาติต่อการพัฒนาการทางอารมณ์และสังคมของเด็กปฐมวัย. วารสารวิชาการจินตสิทธิ์, 1(2), 116–129.
รสสุคนธ์ แก้วโกมินทวงษ์. (2568). ผลการพัฒนาแนวทางการคัดกรองพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลหนองคาย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน, 3(3), 1–16.
ละอองดาว ชาทองยศ. (2566). ภาวะผู้นำแบบบารมีในยุคดิจิทัล: การปรับตัวและความท้าทาย. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 1(4), 212–229.
ศักดินันท์ ศรีหาบงค์ และพระมหากิตติ กิตฺติเมธี. (2568). การก้าวสู่ความเป็นผู้นำยุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. Journal of Applied Education, 3(1), 47–58.
สาธกา ตาลชัย. (2567). การพัฒนาครูในยุคดิจิทัล: ทักษะที่จำเป็นและความท้าทาย. วารสารกว๊านพะเยา, 1(3), 43–50.
สุดา มงคลสิทธิ์. (2568). การพัฒนารูปแบบการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนเอกชน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(4), 94–111.
สุนทรี วรรณไพเราะ และอานิสฟาซีรา ฮาซานีย์. (2567). แนวทางการจัดการศึกษาระดับปฐมวัยเพื่อรองรับสังคมไทย
ในยุคดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 22(1), 64–78.
อำนวย มีราคา และปราณี คนสวย. (2568). ทักษะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารปัญญาภาวนา, 2(1), 97–109.
เอกลักษณ์ เขตจัตุรัส. (2567). มนุษย์กับการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัล. วารสารเมธีวิจัย, 1(3), 25–30.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
