ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการจดทะเบียนรถยนต์ไฟฟ้านั่งส่วนบุคคลจำแนกตามประเภทเทคโนโลยีในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานการณ์และโครงสร้างการแข่งขันของตลาดรถยนต์ไฟฟ้านั่งส่วนบุคคลไม่เกิน 7 ที่นั่งในประเทศไทย จำแนกตามประเภทรถยนต์ไฟฟ้า และ 2) ศึกษาและเปรียบเทียบปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเติบโตของตลาดรถยนต์ไฟฟ้า การวิจัยใช้ข้อมูลทุติยภูมิแบบอนุกรมเวลารายเดือน ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2563 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 จากกรมการขนส่งทางบก ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน สมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยตัวแปรที่ไม่คงที่ได้รับการแปลงเป็นผลต่างลอการิทึม (Δln) และมีข้อมูลที่ใช้ในการประมาณค่า 59 ค่าสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา กรอบการวิเคราะห์แรงกดดันทั้ง 5 ของ Porter และแบบจำลองถดถอย โดยใช้วิธี Ordinary Least Squares (OLS) และปรับแก้ปัญหาสหสัมพันธ์ของค่าคลาดเคลื่อนด้วยวิธี Prais–Winsten AR(1) ในแบบจำลองที่ตรวจพบปัญหา ผลการศึกษาพบว่า 1) โครงสร้างการแข่งขันแตกต่างกันตามประเภทรถยนต์ไฟฟ้า โดย BEV เผชิญแรงกดดันด้านการแข่งขันภายในอุตสาหกรรมและอำนาจต่อรองของซัพพลายเออร์ในระดับสูง HEV เผชิญแรงกดดันจากสินค้าทดแทนในระดับสูง และ PHEV มีอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดสูง ส่งผลให้ภัยคุกคามจากผู้เล่นรายใหม่อยู่ในระดับต่ำ และ 2) เมื่อพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์รายตัว ดัชนีราคารถยนต์มือสองประเภทเครื่องยนต์สันดาปภายใน (UCI) มีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการจดทะเบียนรถยนต์ไฟฟ้าในแบบจำลองภาพรวม (β = 2.182, p = 0.003) HEV (β = 1.125, p = 0.032) และ PHEV (β = 2.087, p = 0.015) ขณะที่ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญใน BEV (β = 1.103, p = 0.317) ทั้งนี้ แบบจำลอง PHEV โดยรวมไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p = 0.069) ผลการศึกษานำไปสู่ข้อเสนอเชิงแนวคิดว่า มูลค่าขายต่อของรถยนต์เดิมอาจทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมทางการเงินที่สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่รถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งควรได้รับการทดสอบเพิ่มเติมในการวิจัยในอนาคต