การพัฒนาภาวะผู้นำด้วยอุเบกขาบารมี

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักอุเบกขาบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) วิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดการพัฒนาภาวะผู้นำร่วมสมัย และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำด้วยอุเบกขาบารมี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร ดำเนินการศึกษาโดยการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิ ได้แก่ พระไตรปิฎก คัมภีร์วิสุทธิมรรค และคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และเอกสารทุติยภูมิ ได้แก่ ตำรา งานวิจัย วิทยานิพนธ์ และบทความวิชาการด้านพระพุทธศาสนา ภาวะผู้นำและการบริหารจัดการ ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา จำแนกสาระสำคัญ ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอุเบกขาบารมีกับภาวะผู้นำร่วมสมัยในมิติต่างๆ และนำเสนอผลการวิจัยด้วยการพรรณนาเชิงวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักอุเบกขาบารมี คือการดำรงจิตมั่นคง เป็นกลางบนพื้นฐานของปัญญา และรักษาความสมดุลของพรหมวิหาร 4 เพื่อป้องกันอคติ 2) การวิเคราะห์แนวคิดภาวะผู้นำร่วมสมัย พบว่าอุเบกขาบารมีช่วยเติมเต็มช่องว่างด้านการฝึกฝนจิตใจภายใน ทำให้ผู้นำบริหารอารมณ์และตัดสินใจได้อย่างเป็นธรรม 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การตั้งมั่นภายใน, การบริหารอารมณ์ด้วยปัญญา, การตัดสินใจอย่างเป็นธรรม, การบริหารความสัมพันธ์ด้วยความเมตตาและความเป็นกลาง และการสร้างความยั่งยืนขององค์กร ซึ่งสามารถบูรณาการเข้ากับการบริหารสมัยใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ องค์ความรู้ใหม่ของการวิจัยคือการเสนอกรอบแนวคิดการพัฒนาภาวะผู้นำด้วยอุเบกขาบารมี ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้นำและการบริหารองค์กรในบริบทร่วมสมัย