การพัฒนาทักษะการบรรเลงโปงลางพื้นฐานการเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล

ผู้แต่ง

  • ยุทธการ รอดขันเมือง วิทยาลัยพิชญบัณฑิต
  • ผศ. ดร. เชวงศักดิ์ พฤกษาเวช วิทยาลัยพิชญบัณฑิต
  • ประยงค์ หัตถพรหม วิทยาลัยพิชญบัณฑิต

คำสำคัญ:

ทักษะการบรรเลงโปงลาง, การเรียนรู้เชิงปฏิบัติ, ดนตรีพื้นบ้านอีสาน, PONGLANG-5P Model

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาทักษะการบรรเลงโปงลางพื้นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล 2) เปรียบเทียบทักษะการบรรเลงโปงลางก่อนและหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ และ 3) ศึกษาพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนหลังเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/8 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 14 คน ซึ่งได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ แบบประเมินทักษะการบรรเลงโปงลางพื้นฐาน และแบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่อิสระต่อกัน (Dependent Samples t-test)

ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนมีคะแนนทักษะการบรรเลงโปงลางพื้นฐานหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) นักเรียนส่วนใหญ่ผ่านเกณฑ์การประเมิน คิดเป็นร้อยละ 85.71 และมีผลการประเมินทักษะการบรรเลงโปงลางโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก และ 3) นักเรียนมีความสนใจและกระตือรือร้นในการเรียนรู้มากขึ้น มีความรับผิดชอบต่อการฝึกซ้อม สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดี และมีความภาคภูมิใจในดนตรีพื้นบ้านอีสาน นอกจากนี้ ผู้วิจัยได้สังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ PONGLANG-5P Model ซึ่งประกอบด้วย การเรียนรู้ผ่านการฝึกปฏิบัติจริง การสังเกตและการสาธิต การเรียนรู้ร่วมกัน การได้รับข้อมูลย้อนกลับ และการสร้างคุณค่าด้านวัฒนธรรม อันเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาทักษะการบรรเลงโปงลางและการสืบสานดนตรีพื้นบ้านอีสานอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

ณรุทธ์ สุทธจิตต์. (2562). ดนตรีศึกษา: หลักการและสาระสำคัญ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภัสรญานันท์ ดิลกจิรธนกิตติ์, และ สุทธิรักษ์ เอียดปุ่ม (2568). การสร้างแบบฝึกการพัฒนาโสตทักษะทางดนตรีจากบทเพลงรองเง็งสำหรับนักเรียนของเดอะเปียโนมิวสิคสตูดิโอ อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(3), 1–14.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์, และ พเยาว์ ยินดีสุข. (2566). Active Learning เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภิภพ ปิ่นแก้ว. (2559). การปฏิบัติโปงลาง. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ประชุมวรรณ กัลยา, มูลเมืองแสน ธนพงศ์, ดวงรัตน์ สุพัตรา, และ พิมพ์ศักดิ์ นฤมล. (2568). การพัฒนาระบบการสอนทักษะปฏิบัติดนตรีในระบบการศึกษาโดยใช้กระบวนการสอนแบบผู้ชี้นำและการคิดสร้างสรรค์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 16(2), 196–212.

เบญจมาศ พิกุลทอง, รัชชานนท์ มีเดช, และ แมน เชื้อบางแก้ว. (2569). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดนตรีของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ที่เน้นกระบวนการปฏิบัติร่วมกับแนวคิดของซูซูกิ. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(3), 250–259.

อรรถพล อย่างสวย, และ ดุจเดือน ไชยพิชิต. (2565). การพัฒนาทักษะการปฏิบัติเมโลเดียนสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบทางตรงร่วมกับเทคนิค STAD. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(3), 1001–1014.

อุทาน บุญเมือง. (2569). การพัฒนาชุดฝึกทักษะการบรรเลงตะโพนไทยเบื้องต้นสำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 สาขาดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. Journal of Applied Education, 4(1), 45–58.

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

รอดขันเมือง ย. ., พฤกษาเวช ผ. ด. เ., & หัตถพรหม ป. . (2026). การพัฒนาทักษะการบรรเลงโปงลางพื้นฐานการเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล . วารสารการศึกษาและการพัฒนามนุษย์ในอาเซียน, 1(3), 1–14. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/AJEHD/article/view/4207

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย