ทิศทางนโยบายการพัฒนาเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย : วิเคราะห์ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 - บรรพลา ปัทมพร (วารสารอาร์แสง, 2026)
บทความวิชาการเรื่อง “ทิศทางนโยบายการพัฒนาเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย:วิเคราะห์ภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13” มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวทางและทิศทางนโยบายการพัฒนาของประเทศไทยในการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ภายใต้กรอบของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ซึ่งเป็นแผนพัฒนาระดับชาติที่กำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศในช่วงปี พ.ศ. 2566–2570 โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร (Documentary Research) จากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 เอกสารนโยบายของภาครัฐ รายงานทางวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาวิเคราะห์แนวคิด เป้าหมาย และกลไกเชิงนโยบายที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย ผลการศึกษาพบว่า แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ให้ความสำคัญกับการพัฒนาที่มุ่งเน้นความสมดุล ความยั่งยืน และการกระจายโอกาสอย่างทั่วถึง โดยมีเป้าหมายสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และเชิงพื้นที่ ผ่านการพัฒนาทุนมนุษย์ การสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก และการยกระดับระบบสวัสดิการสังคมให้ครอบคลุมประชาชนทุกกลุ่ม นอกจากนี้ แผนดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของพื้นที่และการกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาคต่าง ๆ เพื่อลดช่องว่างระหว่างเมืองและชนบท การดำเนินนโยบายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำยังคงเผชิญกับข้อจำกัดหลายประการ เช่น โครงสร้างเศรษฐกิจที่มีความไม่สมดุล การกระจุกตัวของทรัพยากรและอำนาจการตัดสินใจเชิงนโยบาย รวมถึงข้อจำกัดด้านกลไกการบริหารจัดการของรัฐ ดังนั้น การลดความเหลื่อมล้ำอย่างยั่งยืนจึงจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ตลอดจนการกำหนดนโยบายสาธารณะที่คำนึงถึงความเป็นธรรมทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการทำความเข้าใจทิศทางการพัฒนาของประเทศไทย และเป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายสาธารณะเพื่อส่งเสริมความเสมอภาคและการพัฒนาที่ครอบคลุมในสังคมไทยต่อไป