อิทธิพลของความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมทางการเงินที่มีต่อขนาดหนี้สินครัวเรือนเกษตรกร อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับของความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมทางการเงินของครัวเรือนเกษตรกร อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร 2) ศึกษาขนาดหนี้สินครัวเรือนของเกษตรกร อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร 3) วิเคราะห์อิทธิพลของความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมทางการเงินต่อขนาดหนี้สินครัวเรือนเกษตรกร อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แนวทางการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างคือ เกษตรกรในเขตอำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร ครอบคลุมพื้นที่ 13 ตำบล จำนวน 400 ครัวเรือน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรกรมีระดับความรู้ทางการเงินอยู่ในระดับต่ำ และมีพฤติกรรมทางการเงินอยู่ในระดับน้อย ในส่วนของทัศนคติทางการเงินนั้นอยู่ในระดับปานกลาง 2) ขนาดหนี้สินครัวเรือนของเกษตรกรส่วนใหญ่มีขนาดหนี้สินอยู่ในระดับค่อนข้างสูง โดยกระจุกตัวอยู่ในช่วง 500,001 บาทขึ้นไป และ 3) ผลการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณพบว่า พฤติกรรมทางการเงินเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดขนาดหนี้สินมากที่สุดในแบบจำลอง โดยมีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้ามอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งชี้ให้เห็นว่า หากครัวเรือนเกษตรกรมีระดับพฤติกรรมการบริหารจัดการเงินส่วนบุคคลในชีวิตประจำวันที่มีความเหมาะสม ถูกต้อง และมีวินัยมากขึ้น จะส่งผลให้ขนาดหนี้สินสะสมลดลง เช่นเดียวกับทัศนคติทางการเงินที่มีอิทธิพลในทิศทางตรงกันข้ามต่อขนาดหนี้สินครัวเรือนของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงให้เห็นว่า แง่มุมความคิด ความเชื่อ และการตระหนักรู้ทางการเงินที่เหมาะสมและถูกต้องของเกษตรกร จะส่งผลให้ขนาดหนี้สินรวมของครัวเรือนปรับตัวลดลง อย่างไรก็ตาม ความรู้ทางการเงินไม่แสดงอิทธิพลต่อขนาดหนี้สินครัวเรือนของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งสะท้อนว่าการที่เกษตรกรจะมีระดับความรู้ทางการเงินสูงหรือต่ำ ไม่ได้ส่งผลโดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงขยายตัวหรือลดลงของขนาดหนี้สินของเกษตรกร