การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนของโครงการศรัทธามธุปายาส: กรณีการปลูกจิตสำนึกชุมชนเพื่อยกระดับทางวัฒนธรรม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์เส้นทางสู่ผลกระทบทางสังคม และ (2) ประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบปฏิบัติการในลักษณะการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 30 คน ประกอบด้วย ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้นำชุมชนและนักวิชาการ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์ใช้กรอบการประเมินผลกระทบทางสังคมในการกำหนดโซ่เหตุผลตั้งแต่ปัจจัยนำเข้า กิจกรรม ผลผลิต ผลลัพธ์ และผลกระทบ และใช้กรอบผลตอบแทนทางสังคมในการแปลงผลลัพธ์ทางสังคมเป็นมูลค่าทางการเงิน โดยกำหนดตัวแทนมูลค่าจากราคาตลาด ต้นทุนทดแทนและข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ พร้อมปรับค่าด้วยสมมติฐานของผลลัพธ์ส่วนเกิน ผลจากปัจจัยอื่น ผลลัพธ์ทดแทนและผลลัพธ์ทดแทน และใช้อัตราคิดลดประมาณร้อยละ 3 ผลการวิจัยพบว่า โครงการศรัทธามธุปายาสใช้งบประมาณ 130,000 บาท สามารถสร้างมูลค่าปัจจุบันของผลประโยชน์ทางสังคม 400,627 บาท คิดเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) 270,627 บาท โดยมีอัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เท่ากับ 3.08 เท่า และอัตราผลตอบแทนภายใน (IRR) ร้อยละ 70 สะท้อนว่าโครงการมีความคุ้มค่าในระดับสูง โดยทุก 1 บาทของการลงทุนสามารถสร้างมูลค่าทางสังคมกลับคืนสู่ชุมชนได้มากกว่าต้นทุนอย่างมีนัยสำคัญ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัญญารัตน์ แก้วกมล, นิติคุณ ท้าวทอง, สุปวีณ์ รสรื่น, อนุศิษฎ์ เพชรเชนทร์, อมรรัตน์ รัตนสุภา และ จันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์. (2564). การใช้ทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 11(1), 75–92.
ขจรอรรถพณ พงศ์วิริทธิ์ธร, กมลทิพย์ คำใจ, วิภาวี ศรีคะ, วิไลพร ไชยโย และ วลัยลักษณ์ พันธุรี. (2567). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนสำหรับ โครงการ “แกน้อย” กรีนโปรดักส์ผลิตภัณฑ์สินค้าจากกลุ่มชาติพันธุ์. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 41(1), 240–254.
คณะการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. (2565). การประเมิน SROI (Social Return on Investment). สืบค้นจาก https://im.rmutt.ac.th/sroi/?utm_source=chatgpt.com.
โชติกา ภาษีผล. (2560). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน Social Return on Investment (SROI). วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 45(4), 342-352.
นพพล จันทร์กระจ่างแจ้ง และ อนันต์ ลากุล. (2566). ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เพื่อสร้างสรรค์เศรษฐกิจชุมชนเขาฉกรรจ์ ตำบลเขาฉกรรจ์ อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว. ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เพื่อสร้างสรรค์เศรษฐกิจชุมชนเขาฉกรรจ์ ตำบลเขาฉกรรจ์ อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 23(4), 245–260.
นิติกร พงษ์ไพบูลย์ และ วิสาขา ภู่จินดา. (2562). ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนทำเกษตรอินทรีย์ในโครงการสามพรานโมเดล. Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts), 39(4), 137-154.
ภัทรชัย อ่อนน่วม. (2568). การประเมินผลตอบแทนทางสังคม SROI: วัดคุณค่าทางสังคมของการลงทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. สืบค้นจาก https://research.eef.or.th/social-return-on-investment-assessment/?utm_source=chatgpt.com.
วรภัทร เมฆขจร, ธีระพงษ์ ทศวัฒน์ และ พรรณรัตน์ กานต์ไกรศรี. (2567). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) กิจกรรมการพัฒนาผู้ประกอบการเชิงวัฒนธรรม อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ, 14(1), 21-38.
เศรษฐภูมิ บัวทอง, เกศกุล สระกวี และ บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ. (2564). หนังสือคู่มือการประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment :SIA) และผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return On Investment: SROI) โครงการเพื่อสังคม. ปทุมธานี: วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์.
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครศรีธรรมราช. (2568). วัดบุญนารอบ ร่วมสืบสานวัฒนธรรมกวนข้าวยาคู เนื่องในงานประเพณีมาฆบูชา แห่ผ้าขึ้นธาตุ นานาชาติที่เมืองนคร ประจำปี 2568. สืบค้นจาก https://nakhonsithammarat.prd.go.th/th/content/category/detail/id/13/cid/9/iid/362938.
เสวย จันทรัตน์. (2563). ศึกษาวิเคราะห์วิธีกวนข้าวทิพย์ของพุทธศาสนิกชนในสังคมไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2-02), 543–556.
Corvo, L., Pastore, L., Mastrodascio, M., & Cepiku, D. (2022). The social return on investment model: a systematic literature review. Meditari Accountancy Research, 30(7), 49–86.
Nicholls, J., Lawlor, E., Neitzert, E., & Goodspeed, T. (2012). A guide to social return on investment. The SROI Network. Retrieved from https://socialvalueselfassessmenttool.org/wp-content/uploads/intranet/758/pdf-guide.pdf.