การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนโพธิ์ตากพิทยาคม จังหวัดหนองคาย
คำสำคัญ:
การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน, ปัญญาประดิษฐ์, การคิดอย่างมีวิจารณญาณ, B-ACT Modelบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการ และแนวทางการพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) ดำเนินการ 3 ระยะ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนโพธิ์ตากพิทยาคม จังหวัดหนองคาย จำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง รูปแบบ B-ACT Model แผนการจัดการเรียนรู้ 8 แผน แบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 30 ข้อ และแบบประเมินความพึงพอใจ 20 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าประสิทธิภาพ E₁/E₂ และ Dependent Samples t-test
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีข้อจำกัดด้านการวิเคราะห์ข้อมูล การประเมินหลักฐาน และการให้เหตุผล โดยครูและนักเรียนต้องการใช้ AI เพื่อสนับสนุนการตั้งคำถาม วิเคราะห์ข้อมูล และให้ข้อมูลย้อนกลับ รูปแบบ B-ACT Model มีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.85, S.D. = 0.21) และมีประสิทธิภาพ 84.63/86.74 สูงกว่าเกณฑ์ 80/80 นักเรียนมีความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 17.31, p < .001) และมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.76, S.D. = 0.28)
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
ไพโรจน์ เนียมนาค และ สมพร ไชยะ. (2569). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุกของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 37(1), 135–152.
นภสร เนตรสว่าง, ศรินย์พร ชัยวิศิษฎ์, และ วัตสาตรี ดิถียนต์. (2569). การพัฒนาเว็บไซต์เกมมิฟิเคชันร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ตามแนวคิดการเรียนรู้เฉพาะบุคคล เพื่อส่งเสริมทักษะการเขียนเพื่อการสื่อสารภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนภูดินแดง จังหวัดสกลนคร. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 9(30), 174–186.
ยุทธนา โสจันทึก, ศรินย์พร ชัยวิศิษฎ์, และ สุกานดา จงเสริมตระกูล. (2568). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางการเล่าเรื่องดิจิทัลด้วยปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างเพื่อส่งเสริมการรู้ดิจิทัล สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(28), 67–78.
Çelik, B., Doğan, S., Baş, B., & Bal, M. (2026). The effect of AI-supported reading comprehension instruction on students’ 4C skills: A systematic review. Thinking Skills and Creativity, 62, Article 102310.
Dibek, M. I., Kursad, M. S., & Erdogan, T. (2025). Influence of artificial intelligence tools on higher order thinking skills: A meta-analysis. Interactive Learning Environments, 33(3), 2216–2238.
Dong, L., Tang, X., & Wang, X. (2025). Examining the effect of artificial intelligence in relation to students’ academic achievement: A meta-analysis. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, 100400.
Essien, A., Bukoye, O. T., O’Dea, X., & Kremantsiz, M. (2024). The influence of AI text generators on critical thinking skills in UK business schools. Studies in Higher Education, 49(5), 865–882.
Feng, L. (2024). Investigating the effects of artificial intelligence-assisted language learning strategies on cognitive load and learning outcomes: A comparative study. Journal of Educational Computing Research, 62(8), 1961–1994.
Liu, X., & Zhong, B. (2024). A systematic review on how educators teach AI in K-12 education. Educational Research Review, 45, 100642.
Zhong, B., & Liu, X. (2024). Evaluating AI literacy of secondary students: Framework and scale development. Computers & Education, 215, 105230.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการศึกษาและการพัฒนามนุษย์ในอาเซียน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
